Fighting cinematic ignorance

2007-04-26T14:55:00.000Z

Eyes Without a Face (Les Yeux Sans Visage, Georges Franju, 1959, Frakkland)

Lýtalæknirinn Dr. Génessier og dóttir hans lenda í árekstri og skaddast hún mikið í andliti. Hann telur sig eiga sök á slysinu og missir vitið. Hann hefst við að ræna stúlkum til að að framkvæma aðgerð og þannig endugera fyrri fegurð dóttur sinnar.

Þessi mynd á margt sameiginlegt með tveimur myndum kinofíls er voru sýndar fyrr á þessu ári. Annars vegar þá vinnur hún með glápþörf og staðsetningu áhofendans í fótsporum morðingjans líkt í Peeping Tom (frá Raðmorðingjakvöldinu). Hins vegar þá höfum við hér kolgeggjaðan lækni með áráttu á fegurð sem minnir óneitanlega á Flesh for Frankenstein (frá hinu geisivinsæla Sæta og Sóðalega kvöldi). Myndin er þó mun meiri blanda hrollvekju og ævintýri. Hún skiptir á milli sadisma og mikillar mildi sem kemur áhorfendanum ónotalega í hugarheim Dr. Génessier. Hún beitir stíl sem minnir á súrrealisma þögla skeiðisins í Frakklandi og er meðvituð um aðrar framústefnugreinar sem og leggur nýjan veg í gerð hrollvekja Kvikmyndatakan er fáguð og vel slípuð og setur ljóðrænan svip á þann óskapnað sem borinn er fyrir áhorfandann, sem þegar á eftitt á erfitt með að dæma verknaðinn út frá sjónarhorni sínu.

Myndin er byggð á skáldsögu Pierre Boileau sem hafði áhrif með verkum sínum á myndir eins og Les Dioboliques og Vertigo. Myndir Georges Franju innihalda ýmsa afar truflandi ramma og má þar nefna sláturhúsið í Le Sang des Betes, flóttinn um hina brennandi akra í La Tete Contre les Murs, yfirvofandi dauða í skógum Therese Desqueyoux ásamt ásýnd Christinu í Eyes Without a Face. Má skoða þessa blöndu Franju hrollvekju og fantasíu sem einskonar martraðasýn á veruleikann og kemur jafnvel fram í heimildarmyndum hans svo sem Hotel des Invalides. Myndin hefur einnig verið titluð, Horror Chamber of Dr. Faustus í dreyfingu vestanhafs.

2007-04-26T05:17:00.000Z

Vargtimmen (Ingmar Bergman, 1968, Svíþjóð)

Johan Borg (Max Von Sydow) er málari sem fær martraðir um djöfla og drýla sem ásækja hann, svo ágengar verða martraðirnar að hann hættir að greina á milli drauma og veruleika. Dag nokkurn er Borg boðið að sækja velgjörðarmenn sína heim í kastala Baron von Merken. Borg þýðist boðið, en þegar í kastalann er komið sér hann gestgjafa sína ekki sem mennska heldur sem verur næturinnar, sem vantar bráð til að leika sér að. Fyrir sínar ómennsku sadísku hvatir bjóða þau honum að skemmta sér með þeim, en aðeins sem hirðfífl til að hafa að háði og spotti. En eru þeir hluti af þeirri stöðugu martröð sem Borg fær eða raunveruleg illmenni?

Vargtimmen átti upprunalega að vera annar hluti einnar myndar sem bar titilinn The Cannibals, en leikstjórinn, Ingmar Bergmann, skipti henni í tvo hluta, Vargtimmen og Persona. Báðar eru þær afar persónulegar myndir fyrir leikstjórann, en í þessari veltir Bergman upp spurningunni um listamanninn og hans eilífu baráttu og ótta við sjálfan sig og áhorfendur sína.

Myndin er sú eina eftir leikstjórann sem kalla má hrollvekju og það er hún svo sannarlega. Með draumkenndum veruleika og stöðugri ógn, skyggnumst við inn í heim vænissjúks listamanns, persónur myndarinanr vita allt um hans dýpstu kenndir og þekkja hvert tangur og tetur af honum, sem gefur vísbendingu um það hvar myndin gerist. Bergmann beitir kvikmyndamiðlinum á snilldarlegan hátt, bæði til að skapa spennu og ógn, sem og að gagnrýna hið predatoríska samband áhorfenda við listamann á ystu nöf.

2007-04-20T11:41:00.000Z

Mad Max (George Miller, 1979, Ástralía)

Í eyðimörkum Ástralíu munu í framtíðinni skúrkagengi ráða ríkjum og fara um rænandi og ruplandi af hinum fáu heiðvirðu borgurum sem enn halda sig á þessum slóðum. Eina mótvægið við þá er hin illa skipulagða lögregla sem reynir hvað hún getur að halda uppi röð og reglu án árangurs. Þegar lögreglumaðurinn, Max Rockatansky, veldur dauða höfuðpaurs eyðimerkurklíkunnar eru kona hans og barn drepin í hefndarskyni. Án miskunnar eltir Max uppi þá skúrka sem ábyrgð báru á morðinu og með æsilegum bílaeltingaleikjum og skotbardögum reynir hann að koma réttlætinu á framfæri.

Myndin er sú fyrsta í þríleik um Max og var lengi vel sú kvikmynd sem skilaði mestum hagnaði miðað við framleiðslukostnað í heiminum, þar til að Blair Witch Project bætti um betur. Framleiðsluféð var svo takmarkað að leikstjórinn fórnaði eigin bifreið í áhættuatriði myndarinnar. Hún naut mikilla vinsælda í Ástralíu og síðar í Bandaríkjunum þar sem hún var talsett á ,,Amerísku” en dreifingaraðliðar þar töldu að ástralskan væri áhorfendum illskiljanleg. Mel Gibson var óþekktur leikari þegar hann hreppti hlutverk Max, aðeins 23 ára gamall. Hann hafði lent í barslagsmálum kvöldið fyrir leikprufuna og mætti í hana blár og marinn, sem varð til þess að hann smellpassaði inn í hlutverk andhetjunnar Max.

Mad Max er hefndarmynd af fyrstu gerð, yfirfull af bílaeltingarleikjum, skotbardögum, slagsmálum og miklum hasar. Leikstjóri hennar, George Miller, var starfandi sem læknir á neyðarmóttöku þar til hann gerði Mad Max og nýtti sér óspart reynsluna þaðan við útfærslur á blóðsúthellingum myndarinnar. Hún er því hrá og hröð hasarmynd með hinum unga Mel Gibson í hlutverki andhetjunnar og glæðir hann hana stíl sem leðurtöffarar eyðimerkurinnar þurfa að hafa.

2007-04-19T15:07:00.000Z

The Last Wave (Peter Weir, 1977, Ástralía)

David er lögfræðingur, jarðbundinn efahyggjumaður, sem tekur að sér að verja nokkra frumbyggja kærða fyrir morð á öðrum frumbyggja. Þeir virðast hvergi hræddir um líf sitt í höndum réttarkerfis hvíta mannsins en skelfingulostnir samt sem áður. Furðuleg hræðsla þeirra vekur áhuga David og hann síðan steypist inn í dularfullan heim forspá og mýtu.

Last Wave er rannsóknarsaga á grundvelli ragnaraka. Líkt og allar aðrar myndir Peter Weir þá ögrar Last Wave hinum skynsömu mörkum raunveruleikans. Weir segist hafa fengið hugmyndina þegar hann spurði sjálfan sig; „What if someone with a very pragmatic approach to life experienced a premonition?“. Myndin tekst á við torræði innfædda svarta mannsins undir veldi aðflutta hvíta mannsins, sem taka áhættu með að hunsa andleg tengsl frumbyggjanna. Myndin er sjónræn nautn og leikurinn stórkostlegur, alveg frá fölrar en kröftugrar ringlunar Chamberlains til óhagganlegs og rólegs höfðingjans Charlie. Þótt myndin snerti á mörgum pólitískum og andlegum þemum þá neitar myndun manni um nokkra lausn.

Peter Weir er einn þeirra leiktjóra sem mynduðu hina svokölluðu ástralsku nýbylgju ásamt Fred Schepisi, Bruce Beresford og fleirum. Frásagnarefni Weir í myndum sínum er barátta mannsins við sitt eigið umhverfi, eigin sköpuðu örlög og samfélög og sem er hægt að sjá í Picnic at Hanging Rock, Witness, Mosquito Coast og Truman Show.

2007-04-13T15:42:00.000Z

Memories of Underdevelopment (Memorias del subdesarrollo, Tomás Gutierrez Alea, 1968, Kúba)

Sergio, er ríkur miðstéttarbúi sem þráir frama við bókaskrif, ákveður að dvelja áfram í Kúbu þótt eiginkona hans og vinir flýi til Miami. Árið er 1961 og gerist stuttu eftir atvikið við Svínaflóa. og fylgir lífi Sergio, sambandi hans við kærustur sínar og hversdagslífið í óþroskuðu landi.

Myndinn er karakterstúdía og skoðar lífið við óreiðukenndar aðstæður meðan samfélagsbreytingar eiga sér stað. Sögð með hlutlægu sjónarhorni með notkun brotakenndri frásögn til að líkja eftir minningum. Myndin er byggð á bók Edmundo Desnoes og blandar saman heimildamynd, fantasíu og skáldsögu til að koma áhorfendanum í huga manns sem er staddur mitt á milli heims kapitalista og byltingarsinna. Hún er skotin í svarthvítu með handhægum 16 mm tökuvélum og notar vel sviðsett atriði og klippingu til að búa til raunhæfan veruleika og heldur síðan endanum opnum líkt og er í lífinu. Myndin er gagnrýni á hið byltingarkennda samfélag en inniheldur einnig mikla sjáldfrýni með notkun vægum listrænum eiginleikum.

Myndin varð fljótt vinsæl um allan heim eftir að hafa sveipað að sér verðlaunum á Havana Film Festival og er líklega þekktasta verk Gutierrez Alea, önnur verk eru svo sem Muerte de un burócrata, La,Última cena, La og nær nútímanum Fresa y chocolate and Guantanamera. Edmundo er að vinna að framhaldi að bók sinni þar sem Sergio er kominn til Miami og einnig verið að gera mynd eftir henni sem er áætluð til útgáfi nú í ár. Myndin mun heita Memories of Development (Memorias del desarrollo).

2007-03-30T19:06:00.001Z

La Belle et la Bete (Jean Cocteau, 1946, Frakkland)

Flest allir kannast nú við ævintýrið um Fríðu og Dýrið og þá líklegast í útgáfu Disney. Hér tekst Cocteau að gera tillfinningar Fríðu og Dýrsins mun dýpri og eiginlegri og þó að samband þeirra eigi ekki von um að fullkomnast þá er ástin raunveruleg. Engin myndarlegur prins breytir sambandi þeirra til þess betra er Dýrið umbreytist í lokin og Greta Garbo jafnvel hrópaði að lokinni frumsýingu myndarinna „Give me back my beast!“.

Cocteau var vel að sér í listasögu og framúrstefnulistgreinum og má sjá margar vitnanir í málverk eftir listamenn svo sem Fusili og Vermeer í stórkostlegum sviðsmyndum Christian Bérard. Cocteau dróg úr því að tökumaðurinn Alekan notaði tæknilegar tökur og leyfa sviðsmyndinni að njóta sín og við það eflist sá ævintýraheimur sem dreginn er fyrir okkur. Myndinn hefst á orðunum „Once upon a time…“ og er síðan haldið grátbroslegri tilfinningu með barnslegrí sýn á veruleikanum. Skáldið Paul Éluard sagði að til að skilja myndina yrði maður að elska hund sinn meir en bíl sinn.

Jean Cocteau taldi sjálfan sig ávallt vera ljóðskáld en starfaði mikið í öðrum miðlum. Hann meðal annars skrifaði skáldsögur og leiktrit, teiknaði og málaði, leikstýrði kvikmyndum og ballet ásamt því að hanna sviðsmyndir. Hann gerði þríleik þar sem hann skoðar líf listamannsins, Le Sang d'un poète, Le Orphée og Le Testament d'Orphée. Myndinar endurspegla Cocteau sem ljóðskald og færni hans á svið framúrstenfulistum svo sem súrrealisma er með einsdæmum. Hann réð leikarann og ástmann sinn Jean Marais (Dýrið) í margar sinna mynda og hélt engu leyndu um samkynheigð sína og skyggði það ekkert á snildargáfu hans. Þrátt fyrir stutta dvöl í kvikmyndaiðnaðnum þá skyldi hann eftir sig sex kvikmyndir og nokkur handrtit til viðbótar og má þá nefna Les Enfants terribles eftir Jean-Pierre Melville. Cocteau fannst margir ekki meta La Belle et la Bete rétt og skrifaði því svar sem var útgefið með sýningarbæklingnum á frumsýningu myndarinnar í Bandaríkjunum (svarið má finna hér). Hins vegar segir hann næstum áratug síðar í viðtali í Newsweek (16. maí 1955) „Asking an artist to talk about his work is like asking a plant to discuss horticulture.“.

2007-03-29T18:53:00.000Z

A Matter of Life and Death (Michael Powell og Emeric Pressburger, 1946, Bretland)

Á leið heim úr sprengjuárás í maí 1945 verður flugvél Peter Carter fyrir tjóni og hrapar. Carter kemur áhöfninni örugglega út í fallhlífum, en ákveður sjálfur að farast með vélinni. Hann sest í flugstjórasætið og tilkynnir flugeftirlitinu stöðuna, honum svarar ung kona sem Carter hrífst svo af að hann ákveður að stökkva úr vélinni til að reyna að bjarga sér. Honum skolar á land og rankar við sér og heldur af stað til að finna konuna í talstöðinni. Á meðan er upplausn í himnaríki, Peter Carter, sem átti að deyja fannst ekki og var þar af leiðandi ekki hægt að enda jarðneska tilveru hans á réttum tíma. Starfsmaður himnaríkis númer 71 er sendur til að tilkynna Carter stöðuna og sækja hann, en þá er hann búinn að finna stúlkuna og orðinn ástfanginn.

Þessi fallega mynd um gildi ástarinnar og hið góða í manninum, var upphaflega ætluð til að bæta samband Bretlands og Bandaríkjanna eftir stríð. Hún endaði hins vegar sem svo mikið meira, himnesk fyndni um lífið. Hún gerist hvort tveggja í svarthvítu himnaríki og á litríkri (technicolor) jörðu og með leikmyndarhönnun Alfred Junge verða skiptingarnar á milli fljótandi og áreynslulausar.

Leikstjórar myndarinnar Michael Powell og Emeric Pressburger áttu í afar farsælu samstarfi í 19 myndum og teljast með mikilvægustu leikstjórum breskrar kvikmyndasögu. Samstarf þeirra var gat meðal annars af sér myndir eins og The Red Shoes (1948) gerða eftir ævintýri H.C. Andersen og The Life and Death of Colonel Blimp (1943). Powell leikstýrði síðar mynd sem kinofíll sýndi fyrr á misserinu, Peeping Tom (1960).

2007-03-23T18:28:00.000Z

The Thin Blue Line (Errol Morris, 1988, USA)

Randall Adams verður fyrir því óláni að verða bensínlaus á flakki sínu. Hann þiggur far með sextán ára strák, David Harris, og eyða þeir deginum saman. Þeir drekka smá bjór, reykja gras og skella sér síðan í bílabíó. Hér fer síðan frásögn þeirra á áframhaldandi atburðum að stangast þá. Randall segist fegnið David til að skutla sér heim á hótelið sem hann gisti á með bróður sínum. David hinsvega vill meina að Randall og hann hafi haldið áfram að rúnta og verið síðan stövaðir af lögreglunni. Samkvæmt David á Randall að hafa síðan myrt annan lögregluþjóninn og síðan brunað af stað. Randall ver dæmdur fyrir morðið og skoðar myndin þá lörgreglurannsókn sem kom honum í steininn.

Myndin notar sviðsetningu atburða ásamt viðtölum og frásögnum vitna. Hún ekki aðeins gangýnir rannsóknina með orðum heldur einnig myndrænt séð með klippingu og því að hægja á sýningarhraða. Þessi mynd Morris átti stóran þátt í að fá dóm Randall afturkallaðann og hefur Randall síðan þá verið baráttumaður gegn dauðrefsingu. David Harris síðar tekinn af lífi fyrir morð á Mark Hays.

Morris fékk ekki mikla athygli innan kvimyndamenningarinnar þó að hún hafi verið áhrifarík í lífi Randall Adams en síðar hlaut hann Óskarinn fyrir The Fog of War árið 2004 og einnig tilnefndur fyrir leikstjórn hennar hjá Directors Guild of America.

2007-03-16T17:19:00.000Z

An Actor’s Revenge ( Yukinojo Henge, Kon Ichikawa, 1963, Japan)

Það gerist ekki oft að maður geti sagt að mynd græði á því að leikstjórinn vildi alls ekki gera hana en hér á það svo sannarlega við. Hann var í ónáð hjá stúdíóinu (Daiei) eftir að tvær af síðustu myndum hans höfðu komið út í tapi. Honum var skipað að gera þessa mynd og gat ekki neitað. Myndin er gerð til að halda upp á þrjú hundruðustu mynd leikarans Kazuo Hasegawa og er endurgerð á vinsælustu mynd hans, þar sem hann lék tvö hlutverk: Annars Kabuki leikari sem er alltaf í kvengervi og hins vegar þjófur sem aðstoðar leikarann við að hefna foreldra sinna. Þetta er ævintýramynd með miklum hasar. Þegar Hasegawa lék hlutverkin upphaflega var hann 27 ára. Nú var hann 55 ára.

Í stað þess að tóna niður fáránleika og óraunsæi sögunnar ákvað Ichikawa að gera grín að öllu saman og leikur sér að leikræni og gervimennsku verksins og bjó í rauninni til leikna teiknimynd, enda hóf hann feril sinn sem Manga teiknari. Hann skýtur inn hugsanabólum, afar gervilegum leikmyndum, furðulegri tónlist og þar fram eftir götunum. Auk þess gerir hann mikið úr áhugaverðri kynjaframsetningu myndarinnar og má nefna senu þar sem Hasegawa sem maður sér sjálfan sig sem sem mann að leika konu að stunda kynlíf með konu.

Kon Ichikawa er ennþá á lífi og starfandi. Hann er óneitanlega hæfileikaríkur kvikmyndagerðarmaður og hefur gert töluvert af merkilegum myndum af ýmsu tagi. Hér verður að minnast á afar húmanískar, óþægilega raunsæjar stríðsmyndir eins og The Burmese Harp og Fires on the Plain og hinu stórmerku heimildarmynd Tokyo Olympiad, sem gjörbreytti hvernig íþróttaefni er tekið upp. Hins vegar hefur hann reynt mistækur og það er ekki með góðri samvisku hægt að ráðleggja allar myndir hans.

2007-03-16T17:04:00.000Z

Harakiri (Seppuku, Masaki Kobayashi, 1962, Japan)

Samúræi bankar upp á hjá aðalsmanni og útskýrir að hann sé húsbóndalaus, kominn á vonarvöl og óskar eftir að fá að svipta sig lífi á samúræamátann á landi aðalsmannsins. Eftir ítrekaðar tilraunir til að telja hann ofan af þessu, meðal annars með frásögn af öðrum samúræa sem óskaði hins sama og vegna grunsemda um að samúræinn sé aðeins að reyna nota samúð til að betla, samþykkja þeir kröfu hans. Meðan á undirbúningur athafnarinnar stendur yfir hefur samúræinn að segja sögu sína og það hleðst á grunsemdir aðalsmannsins og manna hans að ýmislegt fleira búi undir.

Frásögnin er afar hæg og byggir mikið á endurtekningum, en á þann hátt byggir myndin upp gríðarlega spennu og togstreitu og er aldrei langdreginn eða leiðinleg. Umfjöllunarefni Harakiri er hræsni. Hún ræðst heiftarlega á stéttarhyggju og samfélagslegan skort á samkennd og notar fortíðina til að skoða nútímann. Kobayashi er aðeins nýlega enduruppgötvaður á vesturlöndum en gerði nokkrar gríðargóðar og verðlaunaðar myndir, s.s. Samurai Rebellion og Kwaidan. Auk þess er hinn vanmetni og afar góði Tatsyua Nakadai í aðalhlutverkinu.

Harakiri (og raunar flestar myndir Kobayashi) er út í gegn mínímalískt verkt, hún notar mjög takmarkaðar leikmyndir, hreyfingar og hún notar tónlist lítið o.s.frv. en hún notar alla þætti mjög markvisst og því hafa þeir skarpari og skýrari merkingu en í flestum öðrum myndum. Hins vegar notar hún klippingu mjög skýrt til að marka færslu milli tíma, en það er mikið notast við endurlit (flashback). Annar áberandi þáttur eru myndavélarhreyfingar, en Kobayashi er meistari á því sviði.

2007-03-09T16:38:00.000Z

Straw Dogs (Sam Peckinpah, 1971, UK)

"Bloody" Sam Peckinpah var ekki og mun aldrei verða þekktur fyrir að fara fínt í hlutina. Þetta er hiklaust hans umdeildasta mynd og sú sem klýfur fólk mest í afstöðu sinni og er þá mikið sagt. Hann ætlaði sér að gera mynd um ofbeldi, orsakir þess, virkni og afleiðingar... Ofbeldi eins og það er: Missir, sársauki og eyðilegging á eðlilegum tengslum milli fólks, samfélags og sambanda. Umfram allt ætlaði hann sér að fjalla um ofbeldið sem karlmenn sýna konum á líkamlegan, kynferðislegan og félagslegan hátt.

Útkoman varð Straw Dogs og það er undir hverjum og einum komið að úrskurða hvort Sam Peckinpah tókst ætlunarverk sitt.

Sagan fylgir óframfærnum stærðfræðing, leiknum af Dustin Hoffman, sem er fluttur ásamt enskri eiginkonu sinni á æskuslóðir hennar við smáþorp í Norður-Englandi. Þorpsbúar líta á þau sem vafasöm, aðhlátursefni eða sýna þeim hreinlega fyrirlitningu. Spenna byggist upp þar til tveim sprengipunktum er náð í frægustu, umdeildustu, áhrifamestu og tvíræðustu köflum myndarinnar. Hér er betra að sjá sjálfur en lesa annara manna lýsingar, en þó skal sagt að þessar senur eru mikilvægar en erfiðar áhorfs.

Sam Peckinpah sagði eftir að myndin fór í sýningu og fékk hörð viðbrögð að honum hefði mistekist ætlunarverk sitt. Boðskapurinn hefði glatast og að notkun hans á afar raunsæu ofbeldi til að sýna hrylling þess hefði farið fram hjá fólki. Myndin hefur all tíð legið undir ámæli fyrir kvenfyrirlitningu og hana mætti lesa á þann hátt, en hún hefur ekki síður verið lesin sem óþægileg áminning þess að konur þurfa að þola meira og harðara ofbeldi en karlar. En hvort sem honum tókst eða tókst ekki að vekja fólk til umhugsunar er ekki hægt að neita því að hér er á ferðinni meistaraleg kvikmyndagerð. Myndataka, leikur, handrit, frásögn, tónlist og sér í lagi klipping eru öll eins og best verður á kosið. Enn ein sönnun þess að þó Peckinpah verði að eilífu umdeildur maður, þá er hann einn merkasti kvikmyndagerðarmaður 20. aldar.

2007-03-09T15:39:00.000Z

Visitor Q (Bijita Q, Takashi Miike, 2000, Japan)

Millistéttarfjölskylda liggur í molum. Faðirinn og sonurinn eru báðir lagðir í einelti, annar í vinnunni og hinn í skólanum. Móðirin er orðin háð lyfjum vegna verkja og skorts á nánum fjölskyldutengslum. Dóttirin er svo gott sem flúin og lögst í vændi. Og þá kemur inn í líf þeirra algjörlega ókunnugur maður sem er kallaður Q, sem beitir þau ofbeldi og setur líf þeirra í skorðum. Tilgangur hans virðist hins vegar vera að endurreisa fjölskylduna en eyðileggja hana. Þetta er mjög öfgakennd mynd, gróf og hreinlega dulítið sjúk. En hún hefur boðskap og tilgang sem er mikilvægur í nútímasamfélaginu.

Myndin var gerð fyrir nærri ekkert og á stafrænu formi, sem eykur á tilfinningu þess að við séum að horfa á beinar upptökur af atburðum fremur en sviðsetningar. Þessi gríðarlega ögrandi mynd gæti talist meistarastykki Miikes. Hann gerir ekki lítið úr eða grín að fjölskyldum, heldur lýsir áhyggjum (á öfgakenndan hátt) á hvert klassíska fjölskyldubyggingin sé að stefna, sérstaklega í Japan 21. aldarinnar.

Takashi Miike er vinnudýr. Hann gerir að meðaltali um fimm myndir á ári og flestar eru í besta falli umdeilanlegar, sérstaklega fyrir ofbeldi og öfgar. Til að telja til nokkrar af þekktari myndum hans mætti nefna Audition, Ichi the Killer, Happiness of the Katakuris og Dead or Alive. Hann er að ljúka næstu mynd sinni, sem er gerð á ensku og meðal leikara er góðvinur hans, Quentin Tarantino. Myndin, Sukiyaki Western Django, gerist í Japan á miðöldum og ku minna á ekki ómerkari myndir en Yojimbo, A Fistful of Dollars og Django (Til gamans mætti geta að Kinofíll sýndi Django í nóvember síðastliðnum).

2007-03-01T13:39:00.000Z

Good Morning (Ohiyo, Yasojiro Ozu, 1959, Japan)

Ohayo þýðir góðan daginn og er afar lýsandi titill á þessari stórmerkilegu sýn Yasujiro Ozu á hversdagslífið í úthverfi í Japan. Myndin snýst um samskipti og er samfélaginu skipt í umræðuhópa, hina fullorðnu þar sem konurnar rífast um félagsgjöld i kevnnaklúbbinn og baktala hvora aðra og karlana, sem vilja sem minnst vandræði og spila bara blotto í sjoppunni. Krakkanir hópast í eitt húsið til að horfa á súmóglímu í eina sjónvarpinu í hverfinu. Samtölin í hverjum hóp eru sérstök og skoðanir krakkanna á endalausu spjalli foreldranna um ekki neitt koma fram þegar foreldrarnir ákveða að banna þeim að horfa á súmóglímuna og láta þau læra heima í staðinn.

Vestræn áhrif eru víða farin að troða sér inn í japanskt samfélag og þegar tveimur ungum drengjum er neitað um að sjónvarp sé keypt inn á heimilið og sagt að vera hljóðir þá gera þeir nákvæmlega það, þeir fara í talverkfall. Það kemur af stað mikilli ólgu í hverfinu þar sem mikilvægi innihaldslausra samræðna í samskiptum fólks er gríðarlegt. Foreldrarnir halda að verkfallið muni ekki endast lengi en þegar það reynist rangt og það dregst á langinn fara þeir að sjá vandamálið, þeir reyna meðvitað að eiga þvingaðar samræður um alvöru málefni en tekst illa til og finna sig knúna til að reyna að þægja uppreisnina með breyttum samskiptum.

Leikstjóri myndarinnar er einn af fremstu leikstjórum japanskrar kvikmyndasögu og er hann sérstaklega frægur fyrir hægar dramatískar myndir þar sem afar sterkur undirtónn er gefinn t.d. Tokyo Story (1953) og Floating Weeds (1959). Ohayo er hins vegar gamanmynd þar sem hversdagslífinu í Japan á 6.áratugnum er komið snilldarlega á framfæri. Hún gerist á þeim tíma þegar vestrið er að hefja innreið sína í samfélagið, þar sem unga fólkið tekur því fagnandi en hinir eldri kunna ekki almennilega að bregðast við og vilja helst ekki taka á málunum og halda frekar í gömlu gildin.

2007-03-01T13:26:00.000Z

The Firemen´s Ball (Horí ma Panenko, Milos Forman, 1967, Tékkoslóvakia)

Í smáþorpi nokkru í Tékkoslóvakíu er verið að skipuleggja árlegt hóf slökkvuliðsmannanna, tombóla sett saman og vinningum safnað, haldnar eru prufur fyrir fegurðarsamkeppni og sigurvegarinn mun veita 86 ára forseta nefndarinnar gullexi fyrir starf sitt. Lífið og ófyrirsjáanlegar aðstæður sjá hins vegar til þess að ekkert gerist eins og skal. Tombóluvinningarnir hverfa sporlaust hver á fætur öðrum, skipulagsnefndin, sem finnur aðeins feimnar stúlkur og grimmar mæður, hefst við að ræna stúlkum hvort sem þær eru fríðar eður ei og aldni forsetinn, sem þráir að komast á klósettið er látinn bíða og bíða.

Myndin sem er skrifuð af Milos Forman, Jaroslav Papousek og Ivan Passer og er byggð á raunverulegu hófi slökkvuliðsmanna sem þeir fóru á. Samkvæmt Forman: „Það sem við sáum var svo mikil martröð að við hættum ekki að ræða það þar til næsta morguns. Svo við yfigáfum það sem við vorum að skrifa og hófum skrif á þessu handriti“. Myndin sýnir gríðarmikla meðvitund á sovétsku samfélagi og er ekki erfitt að greina viðhorf hennar sem pólitísk táknsaga, samt sem áður þá hefur Forman ætíð haldið því fram að myndin hefur engin „falin tákn né tvöfalda merkingu“. Myndinn var tekin upp á bænum Vrchlabí og notaðir áhugamannaleikarar þaðan, hún var fullkláruð 1967 en geymd í hillu í ár síðan sýnd í þrjár vikur áður en hún var bönnuð og aldrei framar sýnd í kommúniskri Tékkoslovakíu.

Forman flutti stuttu síðar til Bandaríkjanna þar sem hann hélt áfram kvikmyndagerð og gerir enn. Hans þekktustu verk eru One Flew Over the Cockoo´s Nest, Amadeus og The Man on the Moon.

2007-03-01T11:48:00.000Z

Zero for Conduct (Zeró de Conduite, Jean Vigo, 1933, Frakkland)

Myndin gerist í frönskum heimavistarskóla og segir frá lífi hinna ungu nemenda þar. Líf þeirra er dapurt, leiðigjarnt og þeir virtir sem fangar í augum kennaranna, en það er ráðabrugg í skipulagningu og bylting í augsýn.

Undirtitill myndarinnar, „Young Devils at College“ er mögulega meira lýsandi og í takt við það viðhorf sem haft er á þessum „ungu djöflum“. Myndin er hliðholl börnum fyrir utan einn kennara sem gantast í tímum og teiknar myndasögu sem lifnar svo við. Aðrar fullorðnar persónur eru viðurtstyggilegir, „bourgeois“ útlítandi og má nefna dvergvaxna skólastjórann og viðbjóðslega offeita vísindakennarann. Myndin gerir tilraunir með hæga myndspilun (e. slow-motion), teiknimyndun og gabb myndatöku (e. trick photography) og þá tilraunakvikmyndagerð í ætt við Buñuel og René Clair. Vigo á einnig að hafa fundiið upp „fiskabúrsskotið“, sem eflir innilokunarkennd rýmis þar sem furðulegar sýnir eru framleiddar úr hverju horni.

Myndin var bönnuð þar til 1945 af kvikmyndaskoðun Frakklands, ellefu árum eftir dauða leikstjóra síns. Vigo var aðeins 29 ára gamall er hann lést árið 1934 úr berklum og skildi aðeins fjörgur kvikmyndaverk eftir sig. Árið 1929 fékk hann lánaða peninga til að kaupa tökuvél og gerði sína fyrstu mynd, Á Propos de Nice (1930), með hjálp Boris Kaufman (yngri bróður Dziga Vertov). Hans annað verk var Taris, roi de l´eau (1931) og síðan Zeró de Conduite. Hans síðasta verk var L´Atalante (sem kinofíll sýndi fyrir áramót) kom út 12. september 1934, innan við mánuði áður en Vigo lést um aldur fram.

2007-02-22T13:45:00.000Z

The With a Movie Camera (Dziga Vertov, 1929, Sovíetríkin)

Eins og kemur fram í titli myndarinnar þá er miðillinn sjálfur stjarna myndarinnar. Hún skoðar hversdagslífið á upphafsárum sovíetríkjanna ásamt því að skoða kvikmyndagerð með tilraunum með myndfléttu. Gifting, skilnaður, fæðing, dauði, vinna, leikur, svefn, drikkja, samgöngur og iðnaður er myndaður er vélin kannar mannleg samskipti um leið og að vera handbók um kvikmyndatækni.

„Life caught unawares“ sagði leikstjórinn um mynd sína og er sú setning sniðin fyrir þá fallega og óþvinguða myndefni tekið af borgurum að störfum við sitt daglega brauð. Ást Vertovs á vélrænu eðli umhverfisins er fagnað í notkun hans á myndfléttuklippingu. Þróun vélarinnar er sýnd með myndfléttum frá talnagrind til peningakassa og í mismuninum á kona að sauma og saumvél. Myndin fylgir ekki línulögðum söguþræði og er í raun virðingarvottur á kvikmyndagerði eins og hún leggur sig.

Dziga Vertov hóf ferill sinn í kvikmyndagerð með tökum á fréttaskotum fyrir ríkið af rauða hernum í borgaruppreisninni. Hann var einn af upphafsmönnum montage-hreyfingarinnar og meðlimur í hóp er kallaði sig Kino-glaz (Bíó-auga). Þessi mynd er talinn vera ein sú tilfinningaríkasta, kómíska og mest fræðandi á sögu þessa tíma, þeirra mynda sem gerðar voru í Rússlandi þessa tíma. Vertov, náði ekki að aðlaga sig sósíalískum raunveruleika og ferill hans fljótt dvínaði.

2007-02-22T11:33:00.000Z

Häxan (Benjamin Christersen, 1923, Danmörk/Svíþjóð)

Hefðbundna sögu er erfitt að finna í kvikmyndinni Häxan , en hún er byggð upp með skiptingu í þrjá kafla. Sá fyrsti kynnir skoðanir miðaldamenninga á útlit djöfla og norna, annar sýnir með röð stuttra atriða hjátrú, sögusagnir og skoðanir miðaldasamfélagsins á göldrum og nornum, sá þriðji er löng saga konu sem er ásökuð um galdra af fjölskyldu deyjandi manns og sýnir misskilning og vanþekkingu á geðsjúkdómum tengingu þeirra við galdra.

Það er nánast ómögulegt að skilgreina Häxan í sérstaka kvikmyndahefð, nema hugsanlega framúrstefnu. Hún er oft stimpluð heimildarmynd en aftur á móti notar hún mismunandi kvikmyndalegar nálganir til að sýna viðfangsefni sitt, galdra og djöfladýrkun frá forn Persíu til nútíma myndarinnar, og brýtur og beygir reglur heimildarmyndarinnar. Í sviðsettum atriðum sýnir leikstjórinn áhorfendurm allar þær skelfilegu ímyndir sem hann gat grafið upp úr sögulegum heimildum sínum og blandar hann oft staðreyndum við tilbúning. Og þar sem heimildarmyndin var ekki skilmerkilega skilgreind á þeim tíma er myndin var gerð þá er hún jafnvel enn óskilgreinanlegri í ákveðna kvikmyndagrein.

En Häxan stendur á eigin fótum sem sjónrænt hrífandi og ógnvekjandi mynd þar sem næmni Christersen fyrir umhverfi (mise en scene) skapar drunga með ógnvekjandi undirtón í lýsingu, leikmunum og sviðsetningu. Áhrifa myndarinnar gætir í kvikmyndum á borð við Texas Chainsaw Murderer (1974) þar sem leikmunir og bakgrunnur umlykja áhorfandann möguleikanum á ofbeldi en einnig er myndin fyrirrennari andsetningarmynda eins og The Exorcist (1973).

2007-02-15T09:39:00.000Z

Peeping Tom (Michael Powell, 1960, UK)

Mark Lewis var sem ungur drengur látinn taka þátt í furðulegum tilraunum föðurs síns, sem var sálfræðingur, á hræðslu. Nú fullorðinn, vinnur Mark sem aðstoðamaður við kvikmyndatökur að degi til, tekur ljósmyndir af stúlkum á kvöldin og eftir myrkur er hann raðmorðingi.

Þrátt fyrir að þessi mynd sé í dag talin ein af meistaraverkum breskrar kvikmyndagerðar, þá var hún grafin af gagnrýnendum þegar hún kom út. Það sem sló gagnrýnendur þá var hugvitssöm notkun kvikmyndavélarinnar til að saknema áhorfendur fyrir óeðlilega sjónnautn (scoptophilia). Myndin skoðar einnig kvikmyndagerð þar sem Mark tekur upp öll morð sín. Það sem gefur þessari skoðun enn meiri vídd er það að Powell sjálfur leikur föður Marks og er því beinn valdur að því sem við horfum á sem leikstóri og persóna. Myndin var gefin út tveimur mánuðum áður en Psycho kom út og er það merkilegt því báðar sína morðingja sína sem aunkunarverða persónu en óálitlega.

Michael Powell er mögulega þekktari fyrir samstarf sitt með Emeric Pressburger þar sem þeir gerðui fjöldamargar myndir saman. Þeir gerður myndir úr mörgum greinum og má þá helst nefna The Thief of Bagdad, The Life and Death of Colonel Blimp, The Red Shoes og A Matter of Life and Death (og sú síðasta verður á dagskrá okkar síðar á vorönn). Powell var lengi dæmdur sem sérvitur áhugamaður ævintýra en síðar enduruppgötvaður af öðrum leiksjtórum svo sem Martin Scorsese (Powell giftist síðar Thelmu Schoonmaker sem er klippir flestar mynda Scorsese).

2007-02-15T09:24:00.000Z

M (Fritz Lang, 1931, Þýskalandi)

Undirtitill myndar Fritz Lang útleggst sem Borg Leitar að Morðingja (Ein Stadt sucht einen Mörder), til að byrja með sjáum við morðingjann ekki en nærvera hans er mögnuð upp með áráttukenndu flauti á Hall of the Mountain King eftir Edvard Grieg. Myndin segir frá skelfingu lostnum íbúum borgar sem hefur orðið fyrir barðinu á barnafjöldamorðingja og einingu þeirra við að handsama hann. Lögreglan er með góðar gætur á götunni þar sem skelfing íbúanna verður til þess að hver sem gefur sig á tal við ókunnugt barn er ákærður sem morðinginn. Skipulögð glæpastarfsemi lendir í lamasessi vegna aukinnar löggæslu og skipuleggja glæpaforingjarnir meira að segja leit að morðingjanum. Þeir nota flækinga og útigangsmenn til að hafa auga með götum borgarinnar og láta vita af allri einkennilegri hegðun sem þeir verða varir við. Borgin er sameinuð í leit að morðingjanum en greinir á um refsinguna, skelfingu lostnir borgararnir vilja hefnd án laga, á meðan lögreglan vill réttarhöld. Eini sannleikurinn er að morðinginn er merktur með hvítu M.

Myndin var gerð undir lok Weimar lýðveldisins í Þýskalandi og sýnir, rétt eins og fyrri mynd Langs, Metropolis, skiptingu borgarinnar milli ríkra og fátækra, yfir- og undirheimanna sem eru neyddir til að komast að samkomulagi. Hún endurspeglar vel efnahagslega misskiptingu og þá miklu fátækt sem var í Þýskalandi á þessum tíma. Myndin var gerð í upphafi hljóðmyndanna, þar sem þróun á hljóði í kvikmyndum var afar misjöfn. Í Evrópu gerðu menn tilraunir með hljóð sem spennumagnara á meðan áherslan í Ameríku (Hollywood) var lögð á söngatriði og tónlist. Í M er flaut morðingjans notað til að magna upp spennu, og ásamt skotum af yfirgefnum bolta eða týndri blöðru þá gefur það afar skelfilega sýn á morðin án þess að sýna meira.

Fritz Lang telst einn af leikstjórum þýska expressionismans á 3. áratugnum og mynd hans Metropolis, sem gekk illa þegar hún kom út, er nú talin eitt af meistaverkum þögla tímabilsins, ásamt öðrum myndum hans, m.a.: Die Niebelungen, Dr Mabuse og Spione. Samkvæmt Lang þá var honum boðið að gerast leikstjóri Þriðja ríkisins, en hann hafnaði því, Leni Riefenstahl tók hins vegar tilboðinu, en Lang fluttist til Bandaríkjanna og hélt áfram farsælum ferli sínum þar.

2007-02-07T21:59:00.001Z

Faster Pussycat! Kill! Kill! (Russ Meyer, 1965, US)

Þrjár íturvaxnar og ofbeldisfullar spyrnuelskandi kvenkynst aðalhetjur leita sér nýrra miða í lífinu svo þær snúa sé að morði og mannsráni. Eftir að hafa myrt spyrnukeppanda og tekið kærustu hans gíslingu flýja þær til eyðilendis Ameríku og lenda á gömlum bóndabæ. Þar búa bóndi og þroskahefti sonur hans „grænmeti“ og tríóið gera heimili þeirra að griðastað sínum meðan þær leita að lífseyri bóndans.

Meyer, hinn nýungagjarni hasarleikstjóri og þekktsti brjóstamaður Bandaríkjanna, gerði myndir á sjöunda áratugnum myndir sem nýttu kynlíf í gróðaskyni en sagði einnig að naktar stúkur gætu ef til vill verið skemmtilegar. Myndin er gróf og ruddaleg en þó hún viðri um sig í erótísku andrúmsloft þá er engin nekt líkt og í fyrri verkum hans. Myndin er einnig nánast áratug á undan myndum svo sem Deliverance, The Hills Have Eyes og The Texas Chain Saw Massacre við að nota mynni skrítnu eyðibýlis fjölskyldunnar.

Þótt myndin sé gerði í gróðrastarfsemi í „grindhouse“ hefðinni þá hefur kynjapólitíkin í henni verið endurskoðuð á seinni árum og lítt klædda tríóið hafa að bera ósveigjanlega „girl-power“ viðhorf sem eru forfari kvenhetja Tarantino.

2007-02-07T21:09:00.000Z

Cleo from 5 to 7 (Agnés Varda, 1962, Frakkland/Ítalía)

Framagóð frönsk söngkona, Cléo, (Corinne Marchand), vafrar um stræti Parísarborgar, er hún bíður eftir niðurstöðu læknisrannsóknar. Hún hittir ungan hermann og finnur óvænt innilegt samband og endurheimtir vonina. Myndin gerist á rauntíma milli 5 og 7 þessa örlagaríka eftirmiðdags í lífi Cleo. Hún líður með miklum þokka þar sem hún leiðir frá sér sterkar tilfinningar er myndin hægt og rólega brýtur niður andlit aðalpersónunnar og fegurð hennar.

Áður en Agnés hóf kvikmyndagerð starfaði hún sem ljósmyndari og ferðaðist víðsvegar um heiminn. Myndin er í raun röð fjótandi ljósmynda frekar en heilstætt verk. Agnés notar tækni frá cinema vérite til að ná fram útliti heimildarmyndar, þar sem viðhorf Cléo á heiminum er tjáð áhorfendum með vélinni.

Myndin stígur skref í átt að feminisma áður en hugtakið var í raun og veru til, og skoðar hræðslu konu á að missa fegurð sína og síðan í raun sannleika fegurð hennar. Molly Haskell útskýrir þetta vel í ritgerð sinni um myndina; „Varda málar varanlega andlitsmynd af þróun konu frá grunnhyggri og hjátrúarfullri barnkonu í manneskju sem getur fundið fyrir og tjáð áfall sitt og angist og að lokum samúð. Í ferlinu, notar leikstjórinn leikna vel fíkn myndavélarinnar á andliti fallegrar konu til að skoða afleiðingar þessarar hrifningar – okkar á þeim“.

2007-01-31T18:57:00.000Z

Z (Costa-Gavras, 1969, Alería/Frakkland)

Vinstrisinnaður stjórnmálamaður (Yves Montand) fyrir ríkisandstöðuna á Grikklandi er myrtur og rannsóknarmaður saksóknara (Jean-Louis Trintignant) lendir fjótt í lokuðum húsasundum. Á sama tíma og hann reynir að nálgast sannleikann eru menn innan ríkistjórnarinnar ekki aðeins hilma yfir þátttöku sinni í morðinu heldur einnig að láta líta út fyrir að morðið hafi aldrei átt sér stað.

Myndin er byggð á raunverulegum atbruðum sem hófust þegar Gregorios Lambrakis, meðlimur í andstöðuflokk í Grikklandi, lenti í “bílslysi” 22. maí 1963 sem leiddi til dauð hans. Slysið virtist gruggugt og var rannsókn sett í gang til að jkdsgfs um að slys var að ræða, en kom í ljós að Lambrakis var í raun og veru myrtur af hægrisinnaðri stofnun. Menn innan ríkisstjórnarinna og hersins voru sakaðir en síðar sýknaðir meðan þeir sem sáu um að myrða Lambrakis voru dæmdir.

Myndin náði vinsældum um heim allan sem var óvenjulegt fyrir svo pólitíska mynd. Hún var einnig tilnefnd til Óskarsverðlauna fyrir bestu mynd, leikstjórn og handtir og vann fyrir klippingu og bestur erlendu mynd.

2007-01-31T18:44:00.000Z

Manchurian Candidate (John Frankenheimer, 1962, USA)

Marco Bennet (Frank Sinatra) vaknar, nótt eftir nótt, í svitakófi við sömu martröðina. Í martröðinni upplifir hann leiðangur úr Kóreustríðinu en hún stangast á við minningar hans. Bennet kemst að því að félagi hans úr stríðinu fær sömu martröðina og virðast þær miðast kringum annan félaga þeirra, Raymond Shaw (Laurence Harvey). Shaw fékk heiðursorðu fyrir hugrekki því samkvæmt allri hersveitinni á hann að hafa bjargað henni frá árás í umtöluðum leiðangri. Bennet grunar að minningar sínar um hetjudáð Shaw séu rangar og að hann og sveit sín hafi verið dáleidd af kommúnistum til að vinna gegn ríkisstjórninni og að Shaw sé megin verkfærið.

Manchurian Candidate er kaldastríðs þrillir sem gerist 1952 þegar ógn og hræðsla við kommúnisma er í hámarki. Milli 1950 og 1953 leitaði þingmaðurinn Joseph McCarthy uppi kommúnista innan fjölmiðla og stofanna, sakaði og dæmdi, hvort sem sannanir voru eður ei. Myndin fer jafnvel lengra til að sýna hræðsluna, þar sem ýmsir atburðir í frá þessum tíma í Bandaríkjunum eru notaðir og þingmaðurinn John Islin (James Gregory) er repúblikani sem svipar til McCarthy.

2007-01-25T13:11:00.000Z

Crumb (Terry Zwigoff, 1994, USA)

Þeir sem þekkja verk myndasöguhöfundarins R. Crumb vita að þar er á ferð maður sem vantar nokkrar dósir í six-pakk. Færri vita að hann er mögulega eðlilegasta manneskjan í fjölskyldu sinni. Í heimildarmynd Terry Zwigoff um listamanninn Crumb kemur fram tregablandinn en engu að síður skemmtileg og heillandi sýn á líf hans þar sem fylgst er með risi hans sem neðjanjarðarmyndasöguhöfundur á 7. áratug síðustu aldar. Myndin fylgist með síðustu mánuðum hans áður en hann leggst í helgan stein og flytur ásamt fjöksyldunni til S.-Frakklands. Viðtöl við vini, ættingja og samstarfsfélaga varpa ljósi á persónuna sjálfa og mótunartíma með tveimur bræðrum, en annar þeirra stundar hugleiðslur á götum San Francisco borgar og hinn er geðsjúklingur, en afar opinská viðtöl við sjálfan Crumb gera myndina afar einlæga og mannlega og byrjar maður sem áhorfandi að skilja Crumb og hans undarlegu lífssýn.

R. Crumb er þekktur fyrir æði frjálslegar teiknimyndasögur þar sem opinskátt kynlíf og undarleg kynlífshegðun eru oft uppi á pallborðinu og meðal verka hans eru upprunalegu sögurnar um köttin Fritz. Framsetning hans á konum er umdeild og eru skiptar skoðanir hvort þetta sé kvenfyrirlitning eða gagnrýni á karlveldið og hræðslu við konur.

Leikstjóri myndarinnar Terry Zwigoff fékk mikið lof fyrir myndina og hún var verðlaunuð í bak og fyrir. Síðari verk hans halda sig við furðufugla og utangarðsmenn og myndasögur en Ghost World, sem gerð er eftir myndasögu Daniel Clowes og Bad Santa sem má segja að sé jafn hráslagaleg og sumar myndasagna Crumb hafa báðar hlotið verðskuldað lof. Svo að lokum má geta þess að aðalframleiðendi myndarinnar er David Lynch sem er yfirlýstur aðdáandi “annars konar” myndasagna.

2007-01-24T21:23:00.000Z

Harlan County USA (Barbara Kopple, 1976, USA)

Árið 1973 lögðu námuverkamenn í Harlan County, Kentucky, niður störf og hófu verkfall sem stóð í þrettán mánuði. Mynd Barböru Kopple vefur saman þáverandi baráttu námuverkamanna Harlan County og verkfalls frá kreppuárunum sem nefnt heur verið ‘The Bloody Harlan Strike’. Myndin fylgir einnig framboði Alan Miller (fyrir Miners for Democracy) til forseta UMWA (United Mine Workers of America) sem og flakkar aftur nokkur ár aftur til harðrar kosningabaráttu sem leiddi til morðs.

Upphaflegt umfjöllunarefni myndar Kopple var framboð Alan Miller, og réttarhöld þáverandi forseta UMWA, Tony Boyle, sem var grunaður um að hafa skipulagt morðið á mótframbjóðanda sínum, Joseph Yablonski. Þegar verkfallið hófst færði hún athygli sína til námuverkamannanna, líferni þeirra, baráttu og fjölskyldna, en upphaflega efninu haldið í bakgrunninum. Frásögnin hefst hljóðlega með mótmælafundum, kröfugöngum, og skipulagningu eiginkvenna verkamannana á stuðningshópum. Síðan rís hún með atburðum svo sem þegar ráðist er á kvikmyndatökumann og þegar skotið er á mótmælendur og endar að lokum á hatramman hátt þar sem hvorki áhorfandinn né verkamennirnir eru skildir eftir með tilfinningu fyrir lausn á vandanum.

Kopple notar 16mm myndavélar og tekur hljóðið upp á staðnum, og fórnar því gæðum fyrir hreyfanleika. Myndin er í cinema verité stíl en beygir frá honum með notkun á áður uppteknu efni, viðtölum og tónlist. Tónlistin er að mestu byggð á söngvahefð svæðisins og tjáir svipaða dialektík og myndefnið.

2007-01-18T17:33:00.000Z

Flesh for Frankenstein (Paul Morrissey, 1973)

,,Vantar hið fullkomna Serbneska nasúm (þ.e. nef)” þetta er það síðasta sem barón Frankenstein vantar í uppskrift sína að hinum fullkomna manni. Hann er með áform um að fullkomna hið rasíska hugverk sitt, þar sem hann áformar að para hinn “fullkomna” mann með hinni “fullkomnu” konu og búa til æðra kyn. Þau áform fara fyrir lítið þegar kemur í ljós að serbneska nefið, sem baróninn varð sér úti um, tilheyrir Nicholas, tilvonandi munki sem Frankenstein og aðsoðarmaður hans finna við hóruhús bæjarins og drepa snarlega. En þegar haus Nicholas er kominn á sinn stað og skrímslið komið á stjá, þá kemur í ljós að það lútir huga Nicholas og áform Frankenstein um pörun hinna “fullkomnu” fer algjörlega út um þúfur. Söguþráður myndarinnar er í grófum dráttum á þessa leið en í myndina fléttast líka systkinaást, blóðsúthellingar og almennt siðleysi sem betra er að sjá en lýsa í orðum.

Með hlutverk baróns Frankenstein fer B-mynda hetjan Udo Kier og hann smitar baróninn af afar þykkum þýskum hreim sínum sem eykur á annars gríðarlega léttúð myndarinnar. Myndin er af skóla Andy Warhols og er oft kölluð Andy Warhol´s Frankenstein, en Warhol framleiddi margar “öðruvísi” myndir og leikstýrði Morrissey nokkrum þeirra, m.a. þríleiknum Flesh, Trash og Heat. Hugsanlega koma mörg atriði myndarinnar ankannalega fyrirsjónir þar sem persónur eiga það oft til að vera með snöggar hreyfingar eða líffærakast í átt að áhorfendum. En myndin var tekin upp með þrívíddartækni sem löngu er hætt að notast við á sýningum og eykur það enn á skemmtanagildi myndarinnar.

Djúpt, undir öllu klámi, ofbeldi og óráðsíu myndarinnar, má finna grafinn boðskap. Hún varpar ljósi á vísitölufjölskylduna og gagnrýnir hana á vægast sagt óþægilegan hátt. Í myndinni sýna allar persónur mikla gægjuþörf og einkarými fólks er aldrei heilagt. Hún er á margan hátt háðsádeila og Morrissey hugsaði hana sem gamanmynd. Það er kannski auðveldast að lýsa þessari mynd sem splatter gamanmynd með verulegum blóðsúthellingum og líffærum á öllum köntum.

2007-01-18T00:14:00.000Z

Pink Flamingos (John Waters, 1972, USA)

Divine ber (með stolti) titilinn „viðurstyggilegasta manneskjan á lífi“ og býr í hjólhýsi sínu í skógarjaðri undir dulnefninu Babs Johnson. (Hér skal nefna að Divine er í raun u.þ.b. 150 kg karlmaður að nafni Harris Glenn Millstead). Þar býr hún ásamt egg-elskandi móður sinni Edie, hippa syni sínum Crackers og förunauti Cotton. Parið Connie og Raymond Marble eru öfundsjúk í titil Babs og ákveða að ná titlinum af henni. Marble-hjónin reka ættleiðingarþjónustu sem í raun og veru er svartamarkaðsbrask með börn. Hjónin ræna ungum stúlkum og barna þær og selja síðan lesbískum pörum börnin og nota gróðan til að fjármagna heróínsölu í grunnskólum. Hjónin ráða síðan stúlku, Cookie, til að sænga með syni Babs og njósna um viðurstyggilega hegðun fjölskyldunnar. Babs kemst að lokum að bellibrögðum Marble-hjónanna og þá hefst keppni sem fljótlega fer algjörlega úr böndunum.

Pink Flamingos er ein þekktasta „miðnæturmyndin“ og leggur áherslu á öfuguggahátt og blæti og er oft minnst fyrir „coprophagiu“. Miðnæturmyndir eru fyrirbæri í kvikmyndaheiminum sem hófst í byrjun áttunda áratugarins í minni kvikmyndahúsum þar sem sjálfstætt framleiddar kvikmyndir voru sýndar á miðnætursýningum og byggðu sér „költ“ ímynd. Aðrar myndir sem nutu vinsælda miðnætursýninganna eru t.d. The Rocky Horror Picture Show (1975), El Topo (1970), Freaks (1932) og The Night of the Living Dead (1968).

John Waters (1946 -, Baltimore, MD) hóf kvikmyndagerð um miðjan sjöunda ártug síðustu aldar og skrifaði, framleiddi og leikstýriði sínum eigin myndum með sjálstætt öfluðu fé. Hann skaut fyrstu myndir sínar á Baltimore svæðinu og notaði undarlegan vinahóp sinn, sem gekk undir nafninu The Dreamlanders. Um hann myndaðist mikil „költ“ ímynd á áttunda og níunda áratugnum fyrir myndir svo sem Pink Flamingos, Female Trouble (1974), Polyester (1981) og Hairspray (1988). Eftir að eftirlætis leik”kona“ hans og listagyðja, Divine, lést 1989 hefur hann mildast þó nokkuð og myndir frá tíunda áratugnum og einnig nýlega hafa verið nær því „venjulegar“ háðsádeilur svo sem as Se rial Mom (1994) og Cecil B. DeMented (2000).

2007-01-13T11:51:00.000Z

Passenger (Pasazerka, Andrzej Munk, 1963, Pólland)

Myndin fjallar um fyrrverandi fangavörð úr Auschwitz sem af einskærri tiljviljun rekst á fanga úr búðunum. Þegar hún kemur heim segir hún eiginmanni sínum frá fanganum og síðan er sýnd hennar sýn af þeim atburðunum sem gerðust árum áður. Að því loknu eru hinir raunverulegu atburðir sýndir.

Passanger er ekki um raunveruleika einangrunarbúðanna, heldur um þann kraft sem minni fólks hefur til að gera minningar ódauðlegar og afbaka fortíðina. Hún einnig dvelur ekki á þjóðernum fanganna né kúgaranna. Frekar skoðar hún einstaklingana og líf þeirra við þessar erfiðu aðstæður.

Þetta er síðasta mynd Munks þar sem hann lést við tökur hennar 21. september 1961. Hann fæddist í Kraká 1921 og dvaldist þar á uppvaxtarárum sínum. Árið 1940 fluttist hann til Varsjá en vegna gyðungauppruna síns þurfti hann að dveljast undir dulnefni meðan á stríðinu stóð. Hann tók þátt í byltingu Varsjárbúa árið 1944. Skráðist í kvikmyndaskóla 1947 og eftir að hann lauk námi hóf hann vinnu við að gera fréttaskot. Árið 1955 kom fyrsta myndin hans í fullri lengd, The Men of Blue Cross (Belkitny Krzyz). Munk er talinn ásamt Andrzej Wajda og Wojciech Has, sem einn fremsti kvikmyndahöfundur Póllands.

2007-01-12T22:35:00.000Z

Night and Fog (Alan Resnais, 1955, Frakkland)

Hér er ekki um að ræða frásagnarmynd um helförina og ekki heldur um að ræða eiginlega heimildarmynd. Myndin hefst á því að svipmyndir frá eyðilögðum og yfirgefnum einangrunarbúðum í Auschwitz teknar 1955 aðeins tíu árum eftir að föngunum sem þau hýstu var hleypt úr prísund sinni. Til skiptis eru sýndar myndir frá búðunum eins og þær lytu út við gerð myndarinn og svo svipmyndir frá þeim tíma sem búðirnar voru byggðar og notarðar í sem hryllilegastan hátt.

Ólíkt mörgum helfarmyndum þá nýtir myndin sér ekki þær ekki tilfinningar sem áhorfendur oftast sína viðfangsefninu. Heldur þá er sögumaður sem dregur úr myndefninu frekar en að upphefja það. Textinn er ljóðrænn og ýtir undir að það sem í raun gerðist væri lýtt sagt með orðum eða túlkað með nokkrum myndum.

Alan Resnais tekur fyrir efni sem enn er sterkt í minni fólks og kemur fyrir í þrjátíu mínútna mynd. Þótt hún stykkli á stóru og leyfi áhorfendum að taka aftstöðu þá stendur vel við hlið heimildamynda svo sem Shoah (Claude Lanzmann, 1985) sem er rúmir níu tímar af viðtölum við fórnalömb einangrunarbúða Nasista.

2007-01-12T21:54:00.000Z

The Shop on Main Street (Obchod Na Korze, Jan kadar og Elmar Klos, 1965, Tékkoslóvakía)

Myndin er í grunninn saga tveggja einstaklinga, fátæks manns og gamallar gyðinga ekkju í kringum hernám nasista á Tékkóslóvakíu í Síðari heimstyrjöldinni. Maðurinn er skipaður arýskur yfirmaður konunnar, sem er orðin gömul og heyrnardauf, og þarf að hafa umsjón með henni og litlu hnappabúðinni hennar. Manninum er best lýst sem hálfgerðum aula og vill hann konunni vel en þegar inn í myndina fléttast mágur mannsins sem er í nasistaflokknum og síhert tök nasista í Tékkóslóvakíu þá þarf maðurinn að finna leið til að vernda gömlu konuna.

Myndin hlaut fádæma lof og vann meðal annars óskarsverðlaun sem besta mynd og var Ida Kaminska tilnefnd fyrir bestan leik fyrir hlutverk gömlu konunnar. Myndin var gerð árið 1965 í Sovétríkjunum á hápunkti kommúnískrar stjórnar. Hún endurspeglar vel yfirráð kúgunarstjórnar nasista og samband fólks á tímum þegar gyðingar og aríar áttu ekki að eiga samneyti.

Annar leikstjóri myndarinnar, Jan Kadar, er gyðingur og var sendur í vinnubúðir nasista í Síðari heimsstyrjöldinni. Myndin er honum verulega hjartfólgin þar sem foreldrar hans og systir dóu öll í Auschwitz, en þrátt fyrir að vera svo nærri efni myndarinnar tekst Kadar að halda sig fjarri dómum og einbeita sér að sambandi aðalpersónanna og vináttu þeirra.

2007-01-05T11:56:00.000Z

Project 'A' part II ('A' gai waak juk jaap, Jackie Chan, 1987)

Ef þessi mynd dugir ekki til að sanna hversu langt Jackie Chan er tilbúinn að ganga til að skemmta áhorfendum, jafnvel á kostnað eigin heilsu, gerir það ekkert. Þetta er afar óbeint framhald Project 'A' (1983) sem fjallaði um útsendarann Dragon Ma og bardaga hans gegn sjóræningjum. Þessi fjallar um sömu persónu sem nú berst gegn glæpaflokkum á landi, en á sama tíma leita gamlir andstæðingar hans að honum. Þetta er sagan og söguþráðurinn í heild sinni. Slíkar frásagnartakmarkanir væru yfirleitt galli en hér þarf ekkert meira. Þetta er tilgerðarlaus skemmtun sem þykist ekki vera neitt meira en hún er: kung fu gamanmynd sem treystir á húmor, einfaldleika og svakaleg áhætuuatriði.

Þessi mynd þykir oft betri en hin fyrri sem verður að teljast óvenjulegt fyrir mynd af þessu tagi. Hún fellur í sígilda gildru framhaldsmyndarinnar með því að hafa allt svipað og áður nema miklu stærra í sniðum. Hér virkar þetta, þvert á það sem maður á von á, og það hlýtur að vera vegna þess að myndin reynir ekki að vera neitt annað en hún er.

Jackie Chan sameinar helstu kosti þekktra kung fu kappa eins og Bruce Lee og gamanleikara þögla tímans eins og Buster Keaton og Harold Lloyd (og vitnar grimmt í báða). Hann verður seint talinn sérlega merkilegur leikari en fáir ef nokkrir leggja jafn mikla vinnu í myndir sínar og hann. Það er nærri ekkert bein sem hann hefur ekki brotið og hann harðneitar að láta aðra sjá um sín áhættuatriði. Það er óhætt að eigna honum myndir hans því hann er yfirframleiðandi, leikstjóri, aðalleikari, sér oftar en ekki um tónlistina að hluta og fylgist með hverju skrefi framleiðslunnar. Það er kannski helsti kostur hans að hann hefur augljósan húmor fyrir sér því hann er einn af upphafsmönnum þess að sýna mistakaskot í lok myndar og hlífir sér ekki í þeim.

2007-01-05T10:17:00.000Z

Once Upon a Time in China 2 (Wong Fei Hung ji yi: Naam yi dong ji keung, Tsui Hark, 1992)

Myndin er augljóslega önnur myndin í flokki mynda um kínverku alþýðuhetjuna Wong Fei Hung, sem lifði á árunum 1847-1924 og var virtur læknir ekki síður en bardagamaður. Það eru til langt yfir hundrað myndir um hann og eru margar þeirra meðal virtustu og þekktustu kung fu mynda sögunnar. Þessi myndaflokkur næði samanlagt sex myndum og eru fyrstu þrjár allar mjög góðar en hinar síðri.

Tsui Hark er einn afkastamesti kvikmyndagerðarmaður Hong Kong fyrr og síðar. Hann hefur bæði leikstýrt eða framleitt margar af merkari myndum Hong Kong undanfarna tvo áratugi og nægir að nefna samstarf hans við menn eins og John Woo, Ringo Lam og Woo-Ping Yuen. Þegar Once Upon a Time in China varð alþjóðleg risamynd hóf hann strax undirbúning að annari mynd og gerði að minnsta kosti jafngóða og að margra dómi betri mynd. Ólíkt hefðbundnari myndum um Wong Fei Hung er þetta ekki bara hasar- eða gamanmynd, heldur líka nokkur þjóðfélagsrýni og óneitanlega nokkuð pólitísk. Það er kafað töluvert ofan í gömul kínversk gildi og bæði skoðaðar þær breytingar sem hafa orðið á þeim með tilkomu erlendra siða og sjálfstæðis.

En þetta er ekki þung dramatísk mynd þó undir niðri sé naflaskoðun. Sögufléttan er flókin og tekur sífelldum breytingum og hasarinn er mikill. Eins og og oft vill verða var mikið lagt upp úr því að hafa bardagasenurnar að minnsta kosti jafnstórar og í fyrri myndinni og helst miklu stærri. Það tekst svo um munar og er lokabardaginn milli Jet Li og Donnie Yen með þeim svakalegri sem sést hafa.

2006-11-29T02:13:00.000Z

Dagskrá vor 2007:

Þetta er ekki endanleg dagskrá og gæti tekið breytingum. Við bætum við kynnunum síðar en svona er þetta í dag.

Ath. nýjan sýningardag, þ.e.a.s. sunnudaga.

7. janúar; Kung Fu II:

Once Upon a Time in China II (Wong Fei Hung Ji Yi, Tsui Hark, 1992, Hong Kong), Project A part II ('A' Gai Waak Juk Jaap, Jackie Chan, 1987, Hong Kong)

14. janúar; Helförin:

Night and Fog (Alan Resnais, 1955, Frakkland), Passenger (Pasazerka, Andrzej Munk, 1963, Pólland), The Shop on Main Street (Obchod Na Korze, Jan kadar og Elmar Klos, 1965, Tékkoslóvakia)

21. janúar; Sætt og Sóðalegt:

Pink Flamingos (John Waters, 1972, USA) og Flesh for Frankenstein (Paul Morrissey, 1973, USA/Ítalía/Frakkland)

28. janúar; Heimildarmyndir 1:

Crumb (Terry Zwigoff, 1994, USA), Harlan County USA (Barbara Kopple, 1978, USA)

4. febrúar; Pólitískar spennumyndir:

Z (Costa-Gavras, 1969, Alsír/Frakkland), Manchurian Candidate (John Frankenheimer, 1962, USA)

11. febrúar; Femínismi:

Cleo From 5 to 7 (Agnes Varda, 1961, Frakkland), Faster Pussycat! Kill! Kill! (Russ Meyer, 1965, USA)

18. febrúar; Raðmorðingjar:

Peeping Tom (Michael Powell, 1960, UK), M (Fritz Lang, 1931, Þýskaland)

25. febrúar; Framúrstefnuheimildarmyndir:

Man With a Movie Camera (Chelovek s Kino-apparatom, Dziga Vertov, 1929, Sovétríkin), Häxan (Benjamin Christensen, 1922, Svíþjóð),

4. mars; Gamanmyndir með skoðun:

The Firemen's Ball (Horí, Má Panenko; Milos Forman, 1967, Tékkoslóvakía), Zero for conduct (Jean Vigo, 1933, Frakkland), Boudu saved from drowning (Boudu Sauvé des Eaux, Jean Renoir, 1932, Frakkland)

11. mars; Árásir á friðhelgi heimilisins:

Straw dogs (Sam Peckinpah, 1971, UK/USA), visitor Q (Bijita Q, Takashi Miike, 2002, Japan)

18. mars; Japanskar menningarhefðir:

An Actor’s Revenge (Kon Ichikawa, 1963, Japan), Harakiri (Masaki Kobayashi, 1962, Japan)

25. mars; Hemildarmyndir 2:

Roger & Me (Michael Moore, 1989, USA), The Thin Blue Line ( Errol Morris, 1988, USA)

1. apríl; Rómantískar Fantasíur:

La Belle et la Bete (Jean Cocteau, 1946, Frakkland), A Matter of Life and Death (Michael Powell og Emeric Pressburger, 1946, UK)

15. apríl; Pólitískur módernismi:

Memories of Underdevelopment (Memorias del Subdesarollo, Tomás Gutierrez Alea, 1968, Kúba), Weekend (Jean-Luc Godard, 1967, Frakkland)

22. apríl; Stuttmyndamaraþon:

Verður tilkynnt síðar...

29. apríl; Hryllingur:

Eyes Without a Face (Yeux Sans Visage, Georges Franju, 1959, Frakkland/Ítalía), Hour of the Wolf (Vargtimmen, Ingmar Bergman, 1968, Svíþjóð)

2006-11-26T19:53:00.001Z

In the Mood for Love (Wong Kar-Wai, 2000)

Myndin gerist í Hong Kong á sjöunda áratugnum í litlu fjölbýlishúsi og fjallar um tvo nágranna sem gruna maka sína um að halda framhjá þeim…og með hvoru öðru. Þau sjálf hittast öðru hverju og uppgötva stöðuna smám saman. Þau finna afsakanir til að eyða meiri tíma með hvor öðru til að hugga hvort annað og að lokum komast þau að því að þau eru kannski sköpuð fyrir hvort annað en geta ekki tjáð sínar raunverulegu tilfinningar.

Myndin endurskapar stemmingu Hong Kong sjöunda áratugarins sem gerði einnig fyrri mynd Wong Kar-Wai, Days of Being Wild svo einstaka. Hann gerir raunverlegar persónur úr nánast engu með togstreitunni sem er á milli þeirra. Það sem áhorfandinn sér sem stigmagnandi rómantík, sér Wong Kar-Wai frekar sem tregafulla uppgjöf. Það er ekki það að ástin sé ekki endurgoldin heldur að henni sé neitað að dafna. Tilfinningalegi krafturinn sem myndast kringum það að þau eru ekki í sambandi er hreint og beint magnaður. Þetta er besta framsetning kvikmyndasögunnar á óendurgoldinni ást.

Wong Kar-Wai er í dag margnefndur besti starfandi leiktjórinn og myndir hans fá lof um allan heim þó í Hong Kong séu vinsældir Jackie Chan mun meiri. Eftir að hin kostnaðarsama Days of Being Wild tapaði á sínum tíma tók hann sér nokkura ára hlé. Hann kom aftur með myndir sem fengu mikla athygli á hátíðum vítt um heiminn. Myndir eins og Ashes of Time (1994), Chungking Express (1994), Fallen Angels (1995), Happy Together (1997) og síðar 2046 (2004) hafa gert hann að einum virtasta listræna leikstjórnanum í dag og In the Mood for Love (2000) varð svo vinsæl að honum er kleift í dag að gera eina mynd á ári og veitir honum meira listrænt frelsi, auk þess sem allar helstu stjörnur Asíu vilja starfa með honum.

2006-11-26T15:00:00.000Z

L´Atalante (Jean Vigo, 1934)

Þessi magnaða mynd um ástríðu tveggja einstaklinga þykir einhver merkilegasta og stórkostlegasta tilraun kvikmyndar að sýna ást milli manns og konu. Myndin er sú eina sem Jean Vigo gerði í fullri lengd en hann lést stuttu eftir að hún kom út. Goðsögn hans lifir með henni og á hún sinn sess á flestum listum yfir bestu kvikmyndir allra tíma, og ekki af ástæðulausu.

L´Atalante tekur á ást og aðskilnaði hjóna, bátsmannsins Jean og konu hans Juliette. Þau búa á útsilgdum pramma á Signu þar sem Juliette þolir illa við og þráir borgarlíf fasta landsins. Þegar hún fer loks á vit öldurhúsa Parísar reiðist Jean henni og siglir á brott í bræðiskasti, á meðan fer skipsherrann Jules og leitar hennar. Jean verður brátt heltekinn söknuði til konu sinnar sem hefur betur og knýr hann aftur til baka í vonum að sjá sína heitt elskuðu á ný.

Sýnin á samband elskendanna gerir grein fyrir erfiðleikum þess sem aðskilur, en jafnframt algleymingi þess að sameinast á ný. Vigo tekst að sýna kynin sem aðskilda póla en skipsherrann Jules, sem leikinn er af Michel Simon, mitt á milli. Hann er jafnt karl sem kona og barn sem fullorðinn. Simon fer á kostum í myndinni og hleður hana furðulegum anda með blöndu af söng, ruddalegum húmor og frábærum leik. Simon er almennt álitinn einn besti (og franskasti) leikari frakka.

Myrkur svífur yfir myndinni og í bland við magnaða erótík, hafði andi hennar mikil áhrif á leikstjóra frönsku nýbylgjunnar (Godard, Truffaut, Rivette). Myndin er hvoru tveggja afsprengi framúrstefnu- og tilraunamyndaþriðja áratugarins og nokkurs konar fyrirrennari raunsæismynda.

Hún er umfram allt furðuleg en seiðandi ástarsaga tveggja elskenda.

2006-11-24T18:03:00.000Z

Þá er komið að síðustu sýningu okkar fyrir jól og, kannski aðeins meira aðkallandi, próf. Við birtum nánari upplýsingar um myndir kvöldsins síðarmeir en nú viljum við nota tækifærið og þakka fyrir almennt góða mætingu og viðbrögð en við vildum helst fá að heyra meira frá ykkur. Það er hörkuvinna að móta þessa dagskrá og við erum ekki að þessu til að vera með vídjókvöld, heldur er markmiðið að auka fjölbreytileika og dýpka skilning fólks á kvikmyndum, en Það breytir því ekki að það væri þægilegt að heyra meira hvaða kröfur þið sem komið oft til okkar gerið.

Við erum þegar búnir að setja saman dagskrána frá áramótum og fram á vor og munum birta hana fljótlega. Henni má breyta ef okkur berast góðar (alvarlegar) tillögur. Einnig er planið að fá fleiri gesti til að kynna myndirnar og ræða þemun sem eru í sviðsljósinu þá vikuna.

Svona til að það komi fram í eitt skipti fyrir öll, þá er hér það sem kalla mætti mission statement okkar:

Kinofíll er hópur nema í kvikmyndafræðum sem hefur það að markmiði að auka kvikmyndaúrval það sem áhugafólki stendur til boða. Því erum við með vikulegar sýningar. Þar sýnum við, þematengt, mikilvægar eða áhugaverðar myndir. Við sýnum ekki Hollywood myndir, sem er ekki dómur okkar á þeim. Okkur finnst hins vegar að aðgengi að þess háttar efni sé það gott að ekki sé þörf á sýna það. Við tökum gæði eða mikilvægi mynda fram yfir skemmtanagildi þeirra en reynum þó að velja þær einnig með tilliti til skemmtanagildis. Það er okkur mikilvægt að vekja upp umhugsun um málefnin sem tekin eru fyrir hverju sinni og því veljum við oft umdeildar myndir sem þvinga fólk til að taka afstöðu. Það er ekki gert til að stuða áhorfendur.

Við óskum gestum okkar, bæði á sýningarnar og síðuna, gleðilegra jóla og farsæls komandi árs og vonumst til að sjá fleiri og virkari gesti á því komandi.

-Kinofíll.

2006-11-18T22:43:00.000Z

Man Bites Dog (C’est Arrivé Pres de Chez Vous, Rémy Belvaux, André Bonzel og Benoit Poelvoorde; Belgía, 1992)

Ef franskur titill myndarinnar er þýddur verður hann “Gerðist nálægt þér”, sem undirstrikar hve hversdagslega frásögn myndarinnar er framsett. En sagan, og framkvæmdin, eru allt annað en hefðbundin.

Myndin fjallar um unga kvikmyndagerðarmenn, André og Rémy, sem byrja að taka Cinema Verité heimildarmynd um morðingjann Ben. Hann er skemmtilegur og heimspekilega þenkjandi maður sem fremur nokkur morð mánaðarlega fyrir salti í grautinn og öðrum þörfum. Þegar André og Rémy verða uppiskroppa með peninga ákvaður Ben að fjármagna myndina með eigin peningum, sem eru allir fengnir frá fórnarlömbum hans.

Það er þessi afar svarti húmor og hvassa háðsádeila sem einkennir Man Bites Dog og varð þess valdandi að hún sló eftirminnilega í gegn og varð harkalega umdeild þegar hún kom út. Hún tekur harkalega á ábyrgð fjölmiðla og samsekt áhorfandans og er ekki síst árás á áhorfandann, sem verður rækilega meðsekur í grófum ofbeldisverkum aðalpersónunnar, rétt eins og ungu kvikmyndagerðarmennirnir.

2006-11-17T17:02:00.000Z

Cannibal Holocaust (Ruggero Deodato, Ítalía, 1980)

Áður en lengra er haldið er rétt að vara við því að þessi mynd er afar, afar gróf og gengur mjög langt í ofbeldi (þ.m.t. kynferðislegu) og inniheldur raunveruleg dýradráp.

Þessi mynd er sú eina í langri röð af ítölskum mannætumyndum sem hægt er að segja að hafi elst vel. Hún er líka sú eina sem nálgast að vera klassík og er það eingöngu vegna þess að hún er meira en bara sérstaklega gróf ofbeldismynd, sem hún óneitanlega er. Hún hefur vissa hluti að segja og þeir hlutir hafa mun meira vægi í dag en þegar hún kom út.

Myndin er á yfirborðinu kannski ekki svo góð. Leikurinn er ekki upp á marga fiska, söguþráðurinn er frekar loðinn og efnistökin eru ekki fögur. En brellurnar eru vel gerðar, þrátt fyrir að vera allt annað en fallegar, tónlistin er afar góð og skilaboð myndarinnar eru lykilatriði við að meta hana.

Raunverulegt umfjöllunarefni Cannibal Holocaust er fjölmiðlar og sú þróun að þeir virðast oftar en ekki eltast meira við hörmungar og gott myndefni en endilega fréttir eða raunveruleikann. Nú þegar raunveruleikaþættir með mismiklum raunveruleika tröllríða sjónvarpi verður þessi hugsun á mikilvægari. Spurningin um hvað sé gert til að ná sem bestu eða merkilegustu myndefni verður mjög áleitin eftir þessa mynd.

Leikstjórinn gerir heiðarlega tilraun til að vekja áhorfandann til umhugsunar en vegna þrýstings frá peningafólkinu var hann þvingaður til að leggja ívið meiri áherslu á ofbeldið en boðskapinn og er titill myndarinnar frá þeim kominn en ekki leikstjóranum.

Það er von Kinofíls að áhorfendurnir hugsi frekar um þessa mynd í samhengi boðskapsins en ofbeldisins, þó það sé óumflýjanlegt.

2006-11-13T11:43:00.000Z

Johnny Guitar (Nicholas Ray, 1954)

Joan Craw ford leikur Viennu, kráareiganda í smábæ nokkrum í vestrinu. Hún á undir högg að sækja vegna deilna við bæjarbúa sem vilja hafa hana burt. Leiðtogi bæjarbúa er Emma en hennar ástæður fyrir hatrinu á Viennu eru ekki aðeins peningar, heldur afbrýði. Ást lífs hennar, The Dancing Kid elskar Viennu, á meðan hún hefur kallað til sín gamlan elskhuga, Johnny Guitar, sér til hjálpar gegn múgnum.

Melódramatískur söguþráður Johnny Guitar kann að koma mörgum hlægilega fyrir sjónir, en það er með ráðum gert. Litanotkun hennar er sterk þar sem rauður og grænn eru ráðandi, en blár nánast hvergi sjáanlegur og sérstaklega er verið að spila svörtu á móti hvítu. Einnig er leikur myndarinnar mjög ýktur sem er í beinum takti við alla aðra þætti og fullkomnar það stíl myndarinnar sem “over-the-top.” Í myndinni er viðsnúningur á hefðbundnum kynjahlutverkum þar sem Crawford er klædd upp í svartar buxur, leðurstígvél og með sexhleypu við höndina á meðan Johnny Guitar hefur gítar við höndina en ekki vopn. Hún tekur margar af hefðum og venjum vestranna og snýr þeim við og einnig baráttu milli kvenna þvi vilja margir tengja myndina femínisma. Handritshöfundur myndarinnar lenti á svörtum lista þegar McCarthyisminn stóð sem hæst í bandaríkjunum og má sjá í henni gagnrýni á McCarthyisma í gegnum hópæsing gegn þeim sem standa á eigin lífsreglum.

2006-11-13T11:14:00.000Z

Django (Sergio Corbucci, 1966)

Django (Franco Nero) er, eins hver annar einfari, nýhættur þjónustu fyrir norðuríkjaher, ferðast suður til landamæra Norður-Ameríku og Mexikó. Með líkkistu í eftirdragi kemur hann í landamærabæ þar sem hann lendir mitt á milli í deilum major Jackson og Rodríguez hershöfðingja og bandíta hans. Django dregst inn í deilurnar af persónulegum ástæðum þar sem einn af dátum Jackson myrti konu hans. Hann tekur að sér að leysa deilur Jackson og Rodríguez á þann hátt sem aðeins kúrekum í spaghettí-vestrum er lagið og það er að drepa alla þá sem tengjast málinu.

Eins og margar af spaghetti-vestrunum sem fylgdu vinsældum A Fistful of D o llars, varð Django geisivinsæll í Evrópu og græddi vel. Hún var hins vegar bönnuð í Bretlandi, og nokkura öðrum löndum, vegna grófs og myndræns ofbeldis. Þrátt fyrir grimmdina þá er ofbeldið í stíl teiknimynda og myndin í raun stútfull af kímni svo sem ýktum persónum og hegðunum þeirra. Einnig segir Corbucci að finna megi pólitískar nálganir og hin augljósasta þá að Django líkar EKKI við kynþáttahatara.

Django er “byltingarvestri” og beitir sér fyrir pólitískum málum og notar til þess vísanir í byltinguna í mexikó 1913. Corbucci eins og nafni sinn Leone (A Fistful of Dollars) gerði frekari “byltingarvestra” og má þar nefna Il grande silenzio frá 1968, Il mercernario frá 1968 og vamos a matar, compañeros frá 1970.

2006-11-04T23:46:00.000Z

Breyttur sýningartími!!!

Vegna þeirra óviðráðanlegu aðstæðna að tveir jafnstórir atburðir geta ekki verið í sama rými á sama tíma verður sýningu Kinofíls, þessa vikuna, flýtt fram á mánudagskvöld, 6. nóvember, kl. 20.

Sjá dagskrána hér

2006-10-31T17:51:00.000Z

Suspiria (Dario Argento, 1977)

Myndin byrjar sem ítalskur giallo (pulp-þriller) með röð morða sviðsettum í barokk umhverfi söngleiks. En Argento minnir á að kvikmyndin er ekki einvörðungu sagan sem hún segir, heldur upplifun. Það sem hann afhjúpar er ekki grímuklæddur morðingi heldur heimur yfirnáttúrulegra afla og illra norna. Myndin er ítölsk, gerist í Þýskalandi og er sjálf á ensku, að vísu er myndin endurtalsett í anda ítalskrar kvikmyndagerðar og kemur það spánskt fyrir sjónir þar sem hljóð og mynd fara oft ekki saman. Hún fjallar um unga bandaríska konu sem kemst inn í balletskóla í Þýskalandi, þar er ekki allt með felldu og lík taka að hrannast upp.
Litanotkun og tónlist myndarinnar skapa yfirbugandi umhverfi sem maður verður ósjálfrátt hluti af. Balletskólinn sem myndin gerist í er óraunverlegur í sjálfu sér en skapar andrúmsloft sem fangar og er gríðarlega fallegt og ógnvekjandi í senn. Tónlist myndarinnar er samin af hljómsveit Argentos sjálfs, Goblin, hún er afar óvenjuleg og gefur myndinni viðeigandi hljómheim. Tónlistin er fyrir löngu komin með “költ” status meðal aðdáenda myndarinnar sem og annarra.

Myndin er ekki aðeins síðbúið innlegg í undirgrein Evrópskra hryllingsmynda. Hún er einnig afar vel stílfærð, undir áhrifum frá lærimeistara Argentos, kvikmyndatökumanninum og leikstjóranum Mario Bava. Það má helst sjá á afar vel útfærðri myndatöku sem er bein vísun í stílbrögð Bava og Argento gerir að sínum.
Myndin er í raun ævintýri í anda Grimms bræðra, stílfærð vitfirring frá upphafi til enda, sem dregur áhorfandann með sér.

2006-10-31T17:01:00.000Z

Nosferatu (F. W. Murnau, 1922)

Fasteignasalinn Hutter er sendur í til kastala Orloc greifa (Schreck), hátt í fjöllum Karpaþíu, til að veita honum lögfræðiaðstoð. Orlock er dularfullur maður sem ferðast um á undarlegum tímum og heldur Hutter læstum í einum turni kastalans. Orloc finnur mynd af konu Hutters, Ellen, og stuttu síðar yfirgefur hann kastalann. Hutter sem hræðist um líf konu sinnar tekst að flýja prísund Orloc og snúa aftur til Bremen, Þýskalandi. Þar kemst hann að því að Orloc er þegar kominn til Bremen og segir Ellen frá skrímslinu sem hélt honum föngum. Ellen kemst að því að hún ein getur útrýmt Orloc og þeirri plágu sem honum fylgir. Hún tælir Orloc til sín þar hún heldur honum til sólarupprásar og sólargeislarnir tortíma vættinum.

Myndin er fyrsta þekkta kvikmyndaútfærsla á bók Bram Stoker, Dracula, þó að persónum og staðsetningum hafi verið breytt vegna höfundarréttar. Hún er lykilverk í þýskum expressíonisma þar sem Murnau leggur vinnu í hvert skot og dvelur við svo áhorfandinn fái að njóta uppsetningu skotanna. Truflandi kraftur kvikmyndatökunnar á þó mörgu að þakka leiklistarhæfileikum Max Schreck sem er við það andsetinn í leik sínum. Schreck var svo sannfærandi í leik sínum að mótleikarar hans margir lögðu lítið í samskipti við hann. Og hafa komið upp margar sögur um að Schreck hafi í raun verið vampíra og leikið sem minnst, eins og kvikmyndin Shadow of a Vampire segir frá.

Margar kenningar um myndina eru einnig af pólitískum toga, þar sem litið er á Orloc greifa sem tákn fyrir Lenín og myndin sé þýsk varnaráróðursmynd gegn kommúnistahættunni frá Rússlandi. Sem dæmi er koma Orloc til Bremen, þar sem með honum koma þúsundir plágusmitaðra rotta.

2006-10-19T00:06:00.000Z

Come and See (Idi i Smotri, Elem Klimov, 1985)

Ungur strákur í Hvíta-Rússlandi ákveður að berjast gegn nasistunum með rifli sem hann finnur á víðavangi. Eftir viðskilnað við herdeild sína ákveður hann að koma sér heim og við tekur martraðarkennd ferð.

Engin stríðsmynd og fáar myndir yfirleitt eru jafn kraftmiklar, truflandi og áhrifaríkar. Myndin sýnir á virkilega óþægilegan hátt hvernig það er að vera fastur í stríði...Ekki í orrsustu eða bardaga, heldur í miðju stríði. Hún virðir að vettugi klassíska hluti úr stríðsmyndum eins hetjuskap eða hetjulegar fórnir eða þjóðernisþætti og ræðuhöld til að rífa upp fólkið gegn óvininum. Við fáum upp í hendurnar dauða, grimmd og fórnarlömb. Það er engin leið að spá hverjum er hlýft og hverjum ekki.

Það verður að hrósa Elem Klimov fyrir hugrekki sitt og sannfæringu, það þarf mikið þor til að gera svona dimma mynd. Einnig þarf að hrósa aðalleikaranum Aleksei Kravchencko sem var aðeins þrettán ára þegar hann lék í myndinni. Þessi mynd er ógleymanleg og hefur meiri áhrif á áhorfandann en langflestar aðrar myndir. Hún öskrar upp spurninguna um hvernig nokkuð svona skelfilegt og rangt gat nokkurn tímann gerst.

Það eru til margar, margar myndir (ekki bara frá Hollywood) sem eru gegn stríði. En þær falla yfirleitt í þá gryfju að gera stríðið æsandi og jafnvel fallegan hlut að horfa á, og má þar nefna Apocalypse Now, sem Come and See er oft borin saman við. En Come and See sýnir stríð sem Helvíti á Jörðu.

2006-10-18T23:28:00.000Z

The Battle o f San Pietro (John Huston, 1945)

John Huston er einn þekktasti og hæst metni leikstjóri fyrr og síðar (The Malte se Falcon, The Treasure of the Sierra Madre, The Asphalt Jungle, The African Queen, The Man Wh o Would Be King, Prizzi's Honor og fjöldi annara) en þessi heimildarmynd hans er lítt þekkt, enda var gerð heilraun til að jarða hana. Eins og margir aðrir Hollywood leikstjórar var hann kvaddur til að gera myndir fyrir OWI (Office of War Information) í stríðinu. Tilgangur þessarar myndar átti að vera áróður en Huston gerði þetta að tileinkun til hermannana sem hann fylgdi og hún er árás á þá sem stýra stríðum en taka ekki þátt í þeim en eigna sér sigra og sjá ekki fórnirnar.

Það er barist um örlítinn landskika með miklum kostnaði og við sjáum hvað gerist í stríði, sárin, leiðindin, heimþrána, fórnarkostnaðinn og hörmungar og missi saklaussa borgara. Þegar Huston skilaði af sér myndinni var hún "snyrt" og settur á hana formáli til að réttlæta orrustuna. Huston sjálfur les yfir en er afar hæðinn, þrátt fyrir að hann veifi flagginu hátt. hún fékk síðan afar takmarkaða sýningu en var síðan falin í þrjátíu ár, þegar Víetnam stríðinu var lokið og tími til kominn að endurskoða síðari heimsstyrjöldina.

2006-10-18T22:44:00.000Z

Commando Duck (Jack King, 1944)

Andrés er hermaður sem fær það verkefni að eyðileggja flugvöll sem japönsku andstæðingarnir eru að byggja. Japönsku hermennirnir sjá hann að sjálfsögðu strax og alls konar vesen skapast...

Myndin er klassískt dæmi um þann fjölda af áróðursteiknimyndum sem gerðar voru í stríðinu og inniheldur margt sem var algengt þá en myndi aldrei sjást í dag. Má þar nefna gríðarlegan rasisma sem sýnir Japönsku hermennina sem algjöra trúða og þeir eru teiknaðir sem skrípafígúrur.

Der Fuehrer's Face (Jack Kinney, 1942)

Þessi er hins vegar ekki dæmigerð fyrir sinn tíma eða yfirleitt nokkurn. Hún hét upphaflega Donald in Nutziland en vegna gríðarlegra vinsælda lagsins í henni var titlinum breytt í nafn lagsins.

Þessi stutta mynd kemur eins og þruma úr heiðskýru lofti, Andrés Önd er nasisti í henni! Hitler, Mussolini og Hirohito eru allir persónur í henni og Andrés vinnur við að setja saman sprengikúlur. Það er ekki hægt að ímynda sér að þessi mynd yrði gerð í dag og það er ekki út af engu að hún hefur ekki sést í almennum sýningum áratugum eftir að hún var gerð.

2006-10-16T19:19:00.000Z

Ef það skyldi hafa farið fram hjá einhverjum...

Hér eftir erum við breyttan sýningartíma. Nú sýnum við frá 20:00 á þriðjudögum.

2006-10-16T18:33:00.000Z

By the way all you non-Icelandic readers... We may have forgotten to tell you about it, but we have information for you here. Also, we do our film notes in Icelandic but if you want to we'll happily translate them and either have copies of them at the screenings or on the page.

Just let us know.

2006-10-16T12:56:00.000Z

Branded to Kill (Seijun Suzuki, 1967)

Vesturlandabúar þekkja í raun lítið til japanskra mynda, sérstaklega eldri. Það er algeng trú að Japanir hafi aðeins gert hádramatískar og "virðulegar" myndir eins og meistaraverk Kurosawa, Mizoguchi og Ozu. En þetta er alrangt. Það sem Japanir sjálfir sóttu í voru ódýrar B-myndir og sérstaklega Yakuza myndir sem stúdíóin dældu út og voru gerðar af samningsbundnum leikstjórum sem var bara rétt handrit til að vinna úr.

Seijun Suzuki var ekki hrifinn af þessu en ákvað þó að nýta sér það takmarkaða frelsi sem hann hafði. Myndir hans eru stýlísk meistaraverk full af týpum, frábærri tónlist, ótrúlegum samsetningum í myndatökunni og svakalegu andrúmslofti. Ef maður gæti blandað saman kynlífshúmor Russ Meyer, hörku og ofbeldi Don Siegel og erótisma Nagisa Oshima þá fengi maður Seijun Suzuki.

Fáar myndir eru jafn frumlegar, truflandi og beinlínis pervertískar. Fyrir einhverja gæti þessi mynd verið of furðuleg en aðrir munu uppgötva eitthvað alveg nýtt. Suzuki var á síðasta séns þegar hann gerði þessa mynd og Nikkatsu stúdíóið rak hann eftir hana fyrir óhlýðni. Hann gerði enga í tíu ár, en síðan þá hefur hann verið virkur og er m.a. nýbúinn að gera mynd.

2006-10-16T12:26:00.000Z

Rififi (Jules Dassin, 1955)

Myndir sem fjalla um rán eru orðnar algengar og formúlan er orðin velþekkt. En fyrir 50 árum var aðeins til ein virkilega góð slík mynd, The Asphalt Jungle eftir John Huston sem vissulega hefur einkenni formúlunnar. En Jules Dassin setti fram það sem í framtíðinni urðu órjúfanlegar reglur formsins í Rififi.

Sagan kann að vera kunnugleg, en þessi mynd hefur lítið að gera við djúpan söguþráð eða persónubyggingar. Hér er það stíllinn og tæknin sem ráða. Myndin fjallar um hóp þaulvanra þjófa sem eru algjörir meistarar hver á sínu sviði. Að sjálfsögðu kemur inn flækja þegar aðrir gangsterar og konur koma inn í spilið.

Myndin er sérstaklega fræg fyrir sjálfa ránssenuna, sem fyllir fjórðung tímans og er svo raunsæ að maður getur ekki annað en ímyndað sér að þaulvanir þjófar hafi verið ráðgjafar. Dassin hafði mikinn metnað fyrir því að gera senuna eins spennandi og mögulegt. Síðar gerði hann ránsmyndina Topkapi sem innihélt mun tæknivæddara rán sem var síðar rænt í heilu lagi fyrir fyrstu Mission: Impossible myndina.

Nú er verið að endurgera myndina með Al Pacino í aðalhlutverkinu.

2006-10-09T21:46:00.000Z

Gimme Shelter (Albert Maysles, David Maysles, Charlotte Zwerin; 1970)

Heimildarmyndir um rokkara hafa í gegnum árin verið lítið annað en auglýsingar eða allt of löng tónlistarmyndbönd...og oft með hreinlega bjánalegum viðtölum. Það eru til undantekningar og má þar nefna Don't Look Back, Woodstock og Monterey Pop. En að mati Kinofíls er óumdeilanlegur konungur þeirra Gimme Shelter.

Í upphafi átti þetta að vera mynd um tónleikatúr Rolling Stones gegnum Bandaríkin 1969. En vegna atburða sem áttu sér stað á lokatónleikum þeirra á Altamont hraðbrautinni tók myndin allt aðra stefnu. Þar voru samankomnir 300.000 manns á ókeypis hátíð þar sem öryggisgæslan var í höndum Hell's Angels. Það þarf vart að fjölyrða um hvernig það fór.

Ef Woodstock sýndi alla helstu styrki og kosti hippahreyfingarinnar þá er hér hægt að sjá gallana við heimssýn þeirra. Það er erfitt annað en að dást að því hvernig Maysles bræður og Charlotte Zwerin byggja upp aðdragandann að voðaatburðum.

Ef þið viljið sjá og heyra frábæra tónlist, hippa, vítisengla og morð í mynd, þá ráðleggjum við að þið komið og sjáið Gimme Shelter.

2006-10-09T20:52:00.000Z

The Umbrellas of Cherbourg (Jaques Demy, 1964)

Kvikmyndaáhorfendur hafa löngum leitað til söngleiksins sem helsta flóttans frá raunveruleikanum og nægir þar að hugsa til hversu vinsælir þeir voru á tímum kreppunnar og seinni heimsstyrjaldarinnar.

En hér höfum við annan hlut. Þessi mynd er raunsæis melodrama dulbúið sem klassískur Hollywood söngleikur með öllum einkennum hans... sterkum litum, glæsilegum sviðsmyndum og að sjálfsögðu söng-og dans. En sagan gengur þvert á það sem Hollywood hefur nokkurn tímann sýnt í sínum söngleikjum. Hún er hrein tragedía þar sem ung kona (Catherine Deneuve) þarf að velja milli tveggja manna, annar vélvirki sem hún er ástfangin af og hinn gimsteinasali sem býður upp á fjárhagslegt öryggi. Auk þess brýtur hún upp klassíska formið með því að hvert einasta orð er sungið, það er ekkert tal.

Myndin gekk gríðarlega vel þegar hún kom út, langt fram yfir allar vonir sem við hana voru bundnar. Kannski er það vegna þess að hún brýtur svo gjörsamlega upp vel þekkt og vinsælt form sem þá var komin mikil þreyta í. Hún hlaut gríðarmörg verðlaun og tilnefningar, m.a. fimm óskarstilnefningar og Gullpálmann í Cannes.

2006-09-22T15:41:00.000Z

The Discreet Charm of the Bourgoisie (Luis Buñuel, Frakkland/Ítalía/Spánn, 1972)

Sex góðborgarar ætla sér að borða saman og tekst það ekki þrátt fyrir ítrekaðar tilraunir. Þau eru trufluð, leidd frá eða drukkna í eigin heimi í atburðaröð sem lýsir persónum þeirra, stétt og ódauðleika smáborgarans í súrrealíska meistaraverki, þar sem mörk veruleika og drauma og jafnvel drauma innan drauma verða fljótt ógreinileg.

Þetta er ein af síðustu myndum Buñuel, sem meira er um að segja en hægt er í þessari færslu. Hann var meðlimur í hinni upprunalegu súrrealistahreyfingu og hélt tryggð við stefnuna allan sinn feril. Hann heldur áfram árásum sínum á smáborgara, nautnahyggju og kirkjuna. Leikhópurinn er afar góður og sögusviðið er snilldarlega uppbyggt.

Myndin fékk á sínum tíma óskarsverðlaun sem besta erlenda mynd. Buñuel gerði allt vitlaust í Hollywood þegar blaðamaður spurði hann hvort hélt að hann myndi vinna verðlaunin. Hann sagði að hann hefði borgað nauðsynlegar mútur til þess og hvað sem annað mætti segja um Bandaríkjamenn, væru þeir í það minnsta orðheldnir.

2006-09-22T15:22:00.000Z

Kind Hearts and Coronets (Robert Hamer, England, 1949)

Átta manneskjur standa í vegi fyrir því að Louis Mazzini verði hertoginn af Ascoyne. Því ákveður hann losa við þau öll. Í þessari ódauðlegu og bleksvörtu gamanmynd er spjótunum beint að breska stétterkerfinu og að hræsni aðalsætta.

Myndin er sérstaklega þekkt fyrir það að Alec Guinness leikur alla átta meðlimi d'Ascoyne ættarinnar, en ekki má gleyma Dennis Price í hlutverki Louis Mazzini. Myndatakan er í höndum Douglas Slocombe sem síðar varð risi á sínu sviði, t.d. Indiana Jones myndirnar.

1949 var einstaklega gott ár hjá Ealing stúdíóinu. Fyrir utan Kind Hearts and Coronets gáfu þeir einnig út Whisky Galore! og Passport to Pimlico, báðar klassískar.

2006-09-18T19:06:00.000Z

Throne of blood (Akira Kurosawa, 1957)

Myndin er staðfærsla á Shakespeare verkinu Macbeth. Hún er fyrsta af þremur myndum Kurosawa eftir leikverkum Shakespeare (hinar eru: The Bad Sleep Well byggð á Hamlet og Ran byggð á Lé konungi). Myndin þykir almennt bera af í kvikmyndauppfærslum á Macbeth og Shakespeare yfirleitt.
Söguþráðurinn er einfaldaður lítillega og nokkrum persónum eytt út, það er í raun merkilegt hversu auðveldlega tekst til með að staðfæra verkið til Japans á miðöldum. Kurosawa beitir víðkunnum stílbrögðum sínum. Hann setur tíma sögunnar mjög vel upp m.a. með stílfærðum búningum og leikmyndum. Myndatakan er eins og í öðrum myndum hans glæsileg og má þar sérstaklega benda á hasarsenur og linsunotkun. Eins og í mörgum öðrum myndum sínum notar hann veður sem frásagnartæki. Í Jidai-geki (sögulegum myndum) sínum lætur hann leikarana leika í noh stíl sem var leikhús yfirstéttanna í Japan til forna. Þess vegna finnst mörgum leikur í samurai-myndum vera ýktur, en er í raun bara leikstíll.
Aðalhlutverkið, Washizu, leikur Toshiro Mifune sem var uppáhaldsleikari Kurosawa og þeir störfuðu saman í nærri 20 ár í einu gjöfulasta samstarfi milli leikstjóra og leikara sem minnir t.d. á samstarf Scorsese og De Niro. Throne of blood nær dramatísku hámarki í lokakaflanum í víðfrægri (og stórhættulegri) örvasenu. Þessi sena segir margt um raunsæisáráttu Kurosawa og hugrekki Mifune.
Úr myndinni má lesa áleitnar vangaveltur um eðli góðs og ills og hvað rekur annars heiðvirðan mann til illverka, og hvernig örlög geta eyðilagt heiðursmann. Þegar höfð er í huga nálægð myndarinnar við seinni heimstyrjöldina er hægt að ímynda sér Washizu sem persónu sem á skilið samúð, ekki að maður sjái hann sem illmenni. Myndin hefur svartsýna heimsmynd þar sem fólk er gjarnt til sjálfseyðileggingar. Það sýnir mikinn styrk Kurosawa að hann getur falið þennan efnivið inn í ævintýramynd.

kinofíll ráðleggur:

Akira Kurosawa:
Drunken Angel (1948)
Stray Dog (1949)
Rashomon (1950)
Scandal (1950)
The Idiot (1951)
Ikiru (1952)
Seven Samurai (1954)
I Live in Fear (1956)
The lower depths (1957)
The Hidden fortress (1958)
The bad sleep well (1960)
Yoijimbo (1961)
Sanjuro (1962)
High and low (1963)
Red beard (1965)
Dodes´ka-den (1970)
Derzu Uzala (1974)
Kagemusha (1980)
Ran (1985)

Toshiro Mifune:
Allar að ofan, til og með Red Beard, utan Ikiru
The Life of O-Haru (1952)
Miyamoto Musashi (1954)
The Sword of doom (1966)
(Samurai) Rebellion (1967)
Hell in the Pacific (1968)

Masaki Kobayashi:
Harakiri (1962)
Kwaidan (1964)

Samuræjamyndir:
47 Ronin (1941-42)
Shogun assassin (1980)
Zatoichi (1963)
Zatoichi (2002)
Zatoichi meets Yoijimbo (1965)
Ghost dog: the way of the samurai (1999)
The Twilight Samurai (2002)

Shakespeare:
Hamlet (Olivier)
Henry V (Olivier)
Henry V (Branagh)
Macbeth (Polanski)
Macbeth (Welles)
Othello (Welles)
Richard III (Olivier)
Chimes at midnight (Welles, 1964)
Forbidden Planet (1956)
Rosencrantz & Guildenstern- are dead (1990)
Shakespeare in love (1998)
West side story (1961)
Romeo + Juliet (1997)

2006-09-18T19:03:00.000Z

The Killer (John Woo, 1989)

Myndin er tileinkuð Martin Scorsese og er klárlega innblásin af Le Samurai (1967) eftir Jean-Pierre Melville. Melville er í miklu uppáhaldi Woo og er mikið um vísanir í verk hans í myndum Woo. Fleiri áhrifavalda kennir einnig í the Killer, sem dæmi má nefna Sam Peckinpah (Wild Bunch), Don Siegel (Dirty Harry) og Walter Hill (The Driver) og jafnvel, merkilegt nokk, í melódrömu Douglas Sirk. Titill myndarinnar á kantónsku er blóðsúthellingar tveggja hetja sem má vera meira lýsandi en umtalsvert ógirnilegri titill.

John Woo og Chow Yun-Fat höfðu ásamt framleiðandanum Tsui Hark áður gert “byssó” hasarmynd (hin ágæta A Better Tomorrow) en hér var um algjörlega annan hlut að ræða. Þetta var að miklu leiti í fyrsta skipti þar sem djúp persónusköpun er notuð í mynd af þessu tagi, auk þess er myndin í raun melódrama í hasarmyndarbúningi. Hér á stóran þátt sú staðreynd að vinsælustu myndir leikstjórans áður voru gjarnan gamanmyndir og stjarnan hafði lengst af starfað í sjónvarpi og rómanstíkum myndum.

Sjónræn stílbrögð eru mjög einkennandi fyrir myndir John Woo og eru vel þekkt enda hefur þeim bókstaflega verið rænt af mörgum, mörgum öðrum og eru orðin standard í hasarmyndum í dag. Því er kannski erfiðara að meta hversu byltingakenndur þessi stíll var á sínum tíma. Þó er enginn sem notar þennan stíl markvissar eða betur en hann sjálfur. Stíllin er auðþekkjanlegur, hægmyndir, öfgakenndar bardagasenur, litanotkun, sviðsmyndir og notkun á rými. Stíll hans að öðru leiti er einnig mjög einkennandi. John Woo er kristinn og hefur sterkar trúarskoðanir. Það er mikill (beinn og óbeinn) trúarlegur symbolismi í myndinni. Hann hefur lítinn áhuga á raunsæislegri framsetningu bardaga- og dramasena en er þeim mun meira fyrir óperukennda framsetningu. En fátt er honum meira umhugað um en samskipti milli karlmanna (oft andstæðupör) og heiður, sem er mjög ríkt mótíf í verkum hans. Margir vilja lesa sambandið milli aðalpersónanna sem samkynhneigt, en aðrir sem samband byggt á heiðri. Myndin og vangaveltur hennar um heiður minna töluvert á klassískar samúræjamyndir.
Myndin gekk gríðarlega vel víðs vegar um heim og ól af sér nýtt form af hasarmynd sem margir hafa síðar tileinkað sér. Má þar benda á þá félaga Quentin Tarantino og Robert Rodriguez. Bæði John Woo og Chow Yun-Fat hafa flutt til Hollywood en að okkar dómi ekki enn náð sömu víddum og í Hong Kong.

Kinofíll ráðleggur:

John Woo
A Better Tomorrow (1986)
Bullet in the Head (1990)
Hard Boiled (1992)
Face/off (1998)

Chow Yun-Fat
A Better Tomorrow (1986)
City on Fire (1987)
Hard Boiled (1992)
Anna & the King (1999)
Crouching Tiger, Hidden Dragon (2000)

Jean-Pierre Melville
Bob Le Flambeur (1955)
Le Samurai (1967)
Le Cercle Rouge (1970)
Un Flic (1972)

Martin Scorsese
Mean Streets (1973)
Taxi Driver (1976)

Sam Peckinpah
Ride the High Country (1962)
The Wild Bunch (1969)
Pat Garrett and Billy the Kid (1973)
Cross of Iron (1977)

Walter Hill
The Driver (1978)
48 hours (1982)

Don Siegel
The Killers (1964)
Dirty Harry (1971)

Douglas Sirk
All that Heaven Allows (1956)
Written in the Wind (1956)
Imitation of Life (1959)

Quentin Tarantino
Reservoir Dogs (1992)
Pulp Fiction (1994)
True Romance (1993, handrit)
Jackie Brown (1997)
Kill Bill vol. 1 (2003)
Kill Bill vol. 2 (2004)

Robert Rodrigeuz
El Mariachi (1992)
Desperado (1995)
Once upon a Time in Mexico (2003)
Sin City (2005)

2006-09-15T14:27:00.000Z

Dagskrá

19. september – Hasar-/Ævintýramyndir

The Killer (John Woo, 1989)

Throne of Blood (Akira Kurosawa, 1957)

26. september – Gamanmyndir

The Discreet Charm of the Bourgeoisie (Luis Buñuel, 1972)

Kind Hearts and Coronets (Robert Hamer, 1949)

10. október – Dans, söng og tónlistarmyndir

The Umbrellas of Cherburg (Jaques Demy, 1964)

Gimme Shelter (Albert Maysles, 1970)

17. október - Glæponamyndir

Branded to Kill (Seijun Suzuki, 1967)

Rififi (Jules Dassin, 1955)

24. október - Stríðsmyndir

Áróðursteiknimyndir frá Disney

San Pietro (John Huston, 1945)

Come and See (Elem Klimov, 1985)

31. október - Hrollvekjumyndir

Suspiria (Dario Argento, 1977)

Nosferatu (F. W. Murnau, 1922)

6. nóvember (Mánudagur)- Heimildarmynd

Hoop dreams (Steve James, 1994)

14. nóvember - Vestrar

Johnny Guitar (Nicholas Ray, 1954)

Django (Sergio Corbucci, 1966)

21. nóvember - Sviðsett heimildarmynd

Man bites dog (Rémy Belvaux, 1992)

Cannibal Holocaust (Ruggero Deodato, 1980)

28. nóvember - Rómantík/Melódrama

L´Atalante (Jean Vigo, 1934)

In the Mood for Love (Wong Kar-Wai, 2000)